Wiadomości

PSO z geografii | Załącznik nr 1 do  PRZEDMIOTOWEGO SYSTEMU OCENIANIA  Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS I-III GIMNAZJUM  DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DO POTRZEB PSYCHOFIZYCZNYCH I EDUKACYJNYCH DLA UCZNIÓW Z OPINIAMI Z PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ   I. Dostosowanie wymagań edukacyjnych dla uczenia z dysleksją rozwojową:  • Pełna indywidualizacja pracy na zajęciach - dostosowanie przebiegu zajęć do rodzaju, zakresu i stopnia nasilenia zaburzeń występujących u ucznia. • Powolne, systematyczne przechodzenie od zadań łatwiejszych do trudniejszych, od prostszych do bardziej złożonych.  • Utrwalanie prawidłowych umiejętności i likwidowanie niekorzystnych nawyków w czytaniu i pisaniu - utrwalanie danej czynności przy rozłożeniu jej w czasie.  • Dostosowanie czasu trwania ćwiczeń do wydolności ucznia.  • Mobilizowanie dziecka do wykonywania zadań poprzez stosowanie  różnorodnych form ćwiczeń - opracowywanie indywidualnych zadań dla danego ucznia, stosowanie różnych form pracy. • Uczeń nie musi być odpytywany z głośnego czytania w obecności klasy, chyba że tekst został w domu szczególnie przygotowany. Może przeczytać na głos krótkie zdanie, aby nie poczuł się odrzucony. • Oceniany będzie wysiłek ucznia i wkład pracy, a nie efekty, które są niewspółmierne do włożonego trudu oraz ocenić jego wiadomości głównie na podstawie wypowiedzi ustnych. • Wskazane jest, aby uczeń siedział blisko nauczyciela, łatwiej go wówczas kontrolować, a przy tym bliskość ośmiela i zachęca do zwrócenia się o pomoc.  • Nauczyciel na bieżąco kontroluje zeszyt ucznia, może też pozwolić mu na pisanie ołówkiem, aby łatwiej było poprawiać błędy. • Uczeń nie powinien być ponaglany w czasie pisania czy czytania, nie powinien być też krytykowany czy zawstydzany; nie należy mu przerywać, zwracając uwagę na błędy, ale uważnie wysłuchać i dopiero po skończeniu skomentować wypowiedź. • Uczeń zobowiązany jest do zapoznania się z fragmentami lub wyznaczonym przez nauczyciela partiami tekstu lektur zgodnie z kalendarzem lektur (podany przez nauczyciela na początku roku szkolnego). • Uczeń wykonuje zadania domowe dostosowane do jego indywidualnych możliwości. • Podczas oceny prac pisemnych nie uwzględniać poprawności ortograficznej lub oceniać ją opisowo. Należy pozwolić uczniowi na korzystanie ze słowników ortograficznych podczas pisania wypracowań, prac klasowych. Postępy w zakresie ortografii sprawdzać za pomocą dyktand z komentarzem, okienkiem ortograficznym, pisania z pamięci. Zakres sprawdzianu powinien obejmować jeden rodzaj trudność ortograficznych - umożliwi to skoncentrowanie się na zagadnieniu, tym samym zmniejszając ilość błędów i dając poczucie sukcesu. II. Dostosowanie wymagań edukacyjnych dla uczenia o inteligencji niższej niż przeciętna   • Zmniejszanie ilości, stopnia trudności i obszerności zadań. • Dzielenie materiału na mniejsze partie, wyznaczanie czasu na ich opanowanie i odpytywanie. • Wydłużanie czasu na odpowiedź, przeczytanie lektury. • Wprowadzanie dodatkowych środków dydaktycznych np. ilustracje, ruchomy alfabet, • Odwoływanie się do znanych sytuacji z życia codziennego. • Formułowanie pytań w formie zdań o prostej konstrukcji powołujących się na ilustrujące przykłady. • Częste podchodzenie do ucznia w trakcie samodzielnej pracy w celu udzielania dodatkowej pomocy, wyjaśnień. • Zajęcia w ramach zespołu dydaktyczno – wyrównawczego, wyjaśnianie bieżących zagadnień programowych, usprawnianie funkcji poznawczych (procesy intelektualne i percepcyjne), (zajęcia dodatkowe są niezbędne, bowiem uczeń z inteligencją niższą niż przeciętna nie jest w stanie opanować tych umiejętności tylko dzięki pracy na lekcji i samodzielnej nauce własnej w domu). • Należy zezwolić na dokończenie w domu niektórych prac wykonywanych na lekcjach, • Dyktanda przeprowadzać indywidualnie w wolniejszym tempie. • Potrzeba większej ilości czasu i powtórzeń na opanowanie materiału. | Kryteria oceniania z języka angielskiego dla SP i Gimnazjum nr 16 Ocenianie ma na celu: • pomóc uczniom rozpoznać i zrozumieć swoje mocne i słabe strony oraz dać im jasne wskazówki nad czym powinni więcej pracować, • dać nauczycielowi informacje zwrotną na temat efektywności jego nauczania, właściwego doboru materiałów i metod pracy na lekcjach. • przekazać rodzicom informacje o postępach dziecka, wskazać w jaki sposób i w jakich konkretnych dziedzinach dziecko powinno pracować, aby osiągnąć maksimum swoich możliwości, PSO promuje rzetelną pracę uczniów. Pozwala również uczniom słabszym, ale systematycznym  na uzyskanie pozytywnych ocen. Uczniowie są informowani o każdej ocenie przez nauczyciela, który, gdy uczeń  o to  poprosi, poda jej uzasadnienie.  Ocenie podlegają: 1.Prace klasowe- odbywają się po wyznaczonej przez nauczyciela partii materiału (np. rozdział w książce, przerobione zagadnienia gramatyczne, itp.). Najwyższa oceną jaka można uzyskać z pracy klasowej jest ocena celująca, którą uzyskuje się po rozwiązaniu dodatkowego zadania, o ile takie przewidziane jest przez nauczyciela. Uczniowie informowani są o przewidywanej pracy klasowej z tygodniowym wyprzedzeniem. Przed pracą klasową zawsze jest lekcja powtórzeniowa. a. ustalone terminy prac klasowych nie ulegają zmianom b. w przypadku odwołania lekcji (wyjście do kina, choroba nauczyciela, itp.) praca klasowa odbywa się na pierwszej kolejnej lekcji c. w przypadku nieobecności ucznia tylko w dniu pracy klasowej, ma on obowiązek napisania zaległej pracy klasowej na pierwszej lekcji po nieobecności. W przypadku dłuższej nieobecności (co najmniej 7 dni), uczeń umawia się z nauczycielem na termin napisania pracy. d. oceny niedostateczne i dopuszczające z prac klasowych uczeń może poprawić w ciągu dwóch tygodni po oddaniu przez nauczyciela sprawdzonych prac. Termin poprawy musi być ustalony wcześniej z nauczycielem. Inne oceny nie ulegają poprawie. e. gdy w dniu wyznaczonej poprawy uczeń jest nieprzygotowany, możliwość poprawy przepada 2.Zapowiedziane sprawdziany- mogą obejmować  1 lekcje  wstecz w SP a trzy lekcje wstecz w Gimnazjum . Taki sprawdzian zapowiedziany musi być najpóźniej na lekcji go poprzedzającej (ale nie w przypadku dwóch lekcji występujących w tym samym dniu). Najwyższą oceną jaką można uzyskać jest ocena bardzo dobra. Nie można poprawić zapowiedzianego sprawdzianu. 3. Niezapowiedziane sprawdziany- mogą obejmować 3 lekcje wstecz a SP a trzy tematy w Gimnazjum. Najwyższa oceną jest ocena bardzo dobra. Nie można poprawić niezapowiedzianego sprawdzianu. 4.Ustne odpowiedzi f. obejmują trzy ostanie tematy g. ocenę można poprawić wyłącznie za zgoda nauczyciela w ustalonym terminie 5.Prace domowe a. kontrola musi być ekonomiczna (możliwie najkrótszy czas sprawdzania prac domowych u większej liczby uczniów), systematyczna (odbywamy ją po każdej zadawanej i zrealizowanej pracy), wychowująca (wdraża uczniów do dokładności, obowiązkowości i odpowiedzialności za jakość wykonanej pracy i termin jej oddania) b. każda praca domowa zostanie sprawdzona w celu odnotowania czy dziecko przychodzi na lekcje przygotowane. c. parafka nauczyciela nie oznacza sprawdzenia zadania pod względem poprawności. d. żaden uczeń nie otrzyma oceny niedostatecznej nawet wtedy, gdy zadanie jest rozwiązane w całości niepoprawnie. e. otrzyma ją natomiast wtedy, gdy nie będzie miał odrobionego zadania w ogóle po wykorzystaniu dopuszczalnej ilości „enek” f. zadania domowe są zawsze sprawdzane ogólnie na lekcji i jest to czas, kiedy dziecko ma obowiązek sprawdzenia i ewentualnego poprawienie swojego zadanie lub zadania nauczycielowi pytania w związku z czymś, co jest dla ucznia niejasne.  g. najwyższa ocena z pracy domowej jest ocena celująca. 6.Prace dodatkowe dla chętnych a. najwyższą ocena jest ocena celująca b. terminy oddania prac są nieprzekraczalne c. prace mogą być inicjowane przez uczniów 7. Każdy uczeń ma prawo do DWÓCH „nieprzygotowań” w semestrze. „Nieprzygotowanie” musi być    zgłoszone przed rozpoczęciem lekcji, zanim nauczyciel poinformuje uczniów o ewentualnym odpytywaniu bądź niezapowiedzianym sprawdzianie. „Nieprzygotowanie” nie zwalnia od pisania prac klasowych i zapowiedzianych sprawdzianów. 8.Wgląd i przechowywanie prac klasowych. 1. Uczeń ma prawo do wglądu do swojej pracy klasowej lub sprawdzianu i zapoznania się z ich wynikami na lekcji poświęconej omówieniu lub poprawie wyżej wymienionych prac. 2. Nauczyciel ma obowiązek przechowywania wszystkich prac klasowych  i sprawdzianów do ewentualnego wglądu rodziców lub ucznia przez 1 rok szkolny.. 9.Aktywność rozumiana jako konstruktywna praca na całej lekcji jest nagradzana tzw. plusami. Uzyskanie przez ucznia 5 plusów jest równoznaczne z oceną bardzo dobrą.   10.Waga ocen ( 1- oceny najistotniejsze) 1. prace klasowe , ustne odpowiedzi 2. zapowiedziane sprawdziany 3. niezapowiedziane sprawdziany 4. prace domowe 5. aktywność 6. prace dodatkowe Informacje o ocenach znajdują się w zeszycie przedmiotowym dla wygody rodziców.  Skala ocen Zarówno w SP  jak i Gimnazjum obowiązuje następująca skala ocen 100%                 Bdb + 99-90 %             Bdb 89-78 %             Db 77-60 %             Dst 59-45%              Dop Poniżej 45 %      Ndst   11.Inne ważne ustalenia: 1. Na ocenę semestralną i końcową uczeń pracuje przez cały rok szkolny, nie będzie więc praktykowane na języku angielskim tzw. poprawianie ocen. 2. Gdy nauczyciel stwierdzi jednak, że uczeń pomimo solidnej pracy ma niejednoznaczną ocenę, może zdecydować o dodatkowym przepytaniu ucznia. Nauczyciel określa wtedy zakres materiału, z którego przepyta ucznia oraz podaje datę odpytania. Zarówno uczeń jaki i jego rodzice, zostają o tym poinformowani. 3. Aby rodzic mógł śledzić na bieżąco postępy swojego dziecka w nauce, poprzez np kontrolę zeszytów, nauczyciele j.ang. zobowiązują się do wpisywania wszystkich ocen do zeszytów przedmiotowych. 4. Na konsultacje rodzice przychodzą z zeszytem przedmiotowym dziecka.  Kryteria wymagań na poszczególne oceny   Nauczyciel sprawdza i ocenia wiadomości i umiejętności w zakresie treści nauczania wprowadzanych na zajęciach ze szczególnym uwzględnieniem postępów ucznia. W zakresie oceniania obowiązuje stosowanie zasady kumulowania wymagań, tzn. ocenę wyższą może uzyskać uczeń, który spełnia wszystkie wymagania związane z ocenami niższymi.  ocenę celującą (6) otrzymuje uczeń, którego umiejętności i wiadomości w pełni spełniają zakres wymagań na ocenę bardzo dobrą i wykorzystuj je w nietypowych sytuacjach problemowych ocenę bardzo dobrą (5) otrzymuje uczeń, który: w zakresie gramatyki i słownictwa potrafi poprawnie operować prostymi strukturami potrafi budować spójne zdania stosuje szeroki zakres słownictwa odpowiedni do zadania używa poprawnie niektórych elementów słownictwa o charakterze bardziej złożonym/ abstrakcyjnym w zakresie słuchania i czytania potrafi zrozumieć ogólny sens różnorodnych tekstów i rozmów potrafi zrozumieć kluczowe informacje w różnorodnych tekstach i rozmowach potrafi wydobyć potrzebne informacje i przekształcić je w formę pisemną potrafi rozpoznać uczucia i reakcje wypowiadającego się potrafi z łatwością rozróżnić dźwięki potrafi z łatwością zrozumieć polecenia nauczyciela w zakresie mówienia potrafi z powodzeniem przekazać widomość potrafi mówić spójnie bez zawahań posługuje się poprawnym językiem, popełniając niewiele błędów dysponuje dużym zakresem słownictwa dla wyrażania myśli i idei umie w naturalny sposób zabierać głos w rozmowie można go zrozumieć bez trudności w zakresie pisania potrafi napisać zadanie zawierające pełne zdania, proste struktury i słownictwo potrafi w spójny sposób zorganizować tekst w zadaniu pisemnym zawiera wszystkie istotne punkty pisze teksty o odpowiedniej długości używa prawidłowej pisowni i interpunkcji ocenę dobrą (4) otrzymuje uczeń, który: w zakresie gramatyki i słownictwa potrafi poprawnie operować większością prostych struktur potrafi budować zdania w większości wypadków spójne na ogół używa szerokiego zakresu słownictwa odpowiedniego do zadania używa poprawnie niedużej ilości elementów słownictwa o charakterze bardziej złożonym/ abstrakcyjnym w zakresie słuchania i czytania potrafi zazwyczaj zrozumieć ogólny sens różnorodnych tekstów i rozmów potrafi zrozumieć większość kluczowych informacji w różnorodnych tekstach i rozmowach potrafi wydobyć większość potrzebnych informacji i przekształcić je w formę pisemną potrafi zwykle rozpoznać uczucia i reakcje wypowiadającego się potrafi rozróżnić dźwięki potrafi zrozumieć polecenia nauczyciela w zakresie mówienia przeważnie potrafi z powodzeniem przekazać widomość potrafi mówić spójnie z lekkim wahaniem posługuje się w miarę poprawnym językiem, popełniając niekiedy zauważalne błędy dysponuje zakresem słownictwa dla wyrażania myśli i idei umie zazwyczaj w naturalny sposób zabierać głos w rozmowie można go zazwyczaj zrozumieć bez trudności w zakresie pisania potrafi na ogół napisać zadanie zawierające pełne zdania, proste struktury i słownictwo pisze teksty na ogół dobrze zorganizowane i spójne w zadaniu pisemnym zawiera wszystkie istotne punkty, choć niektórym poświęca niewiele miejsca pisze teksty nieco dłuższe lub krótsze od wymaganej długości używa przeważnie prawidłowej pisowni i interpunkcji ocenę dostateczną (3) otrzymuje uczeń, który: w zakresie gramatyki i słownictwa potrafi poprawnie operować niektórymi prostymi strukturami potrafi budować zdania niekiedy spójne czasami używa zakresu słownictwa odpowiedniego do zadania używa poprawnie ograniczonego zakresu słownictwa o charakterze bardziej złożonym/ abstrakcyjnym w zakresie słuchania i czytania potrafi zazwyczaj zrozumieć ogólny sens prostych tekstów i rozmów potrafi zrozumieć część kluczowych informacji w różnorodnych tekstach i rozmowach potrafi wydobyć część potrzebnych informacji i przekształcić je w formę pisemną potrafi rzadko rozpoznać uczucia i reakcje wypowiadającego się potrafi rozróżnić większość dźwięków potrafi zazwyczaj zrozumieć polecenia nauczyciela w zakresie mówienia czasami potrafi z powodzeniem przekazać widomość potrafi mówić spójnie, ale z wyraźnym wahaniem posługuje się częściowo poprawnym językiem, ale popełnia sporo zauważalnych błędów dysponuje ograniczonym zakresem słownictwa dla wyrażania myśli i idei umie czasami w naturalny sposób zabierać głos w rozmowie można go zazwyczaj zrozumieć w zakresie pisania próbuje napisać zadanie zawierające pełne zdania, proste struktury i słownictwo potrafi zorganizować tekst, który mógłby być bardziej spójny w zadaniu pisemnym zawiera większość istotnych punktów zdarza mu się pisać teksty znacznie dłuższe lub krótsze od wymaganej długości używa czasem nieprawidłowej pisowni i interpunkcji ocenę dopuszczającą (2) otrzymuje uczeń, który: w zakresie gramatyki i słownictwa potrafi poprawnie operować niedużą ilością prostych struktur potrafi budować zdania, ale przeważnie niespójne dysponuje niewielkim zakresem słownictwa odpowiedniego do zadania czasami niepoprawnie używa codziennego słownictwa w zakresie słuchania i czytania potrafi od czasu do czasu zrozumieć ogólny sens prostych tekstów i rozmów potrafi zrozumieć kilka kluczowych informacji w różnorodnych tekstach i rozmowach potrafi wydobyć niedużą ilość potrzebnych informacji i przekształcić je w formę pisemną potrafi rzadko rozpoznać uczucia i reakcje wypowiadającego się potrafi rozróżnić niektóre dźwięki potrafi zazwyczaj zrozumieć polecenia nauczyciela, ale może potrzebować pomocy lub podpowiedzi w zakresie mówienia czasem potrafi przekazać widomość, ale z trudnościami potrafi czasami mówić spójnie, ale z wyraźnym wahaniem posługuje się czasami poprawnym językiem, ale popełnia wiele zauważalnych błędów dysponuje bardzo ograniczonym zakresem słownictwa dla wyrażania myśli i idei rzadko próbuje zabierać głos w rozmowie można go zazwyczaj zrozumieć, ale z pewną trudnością w zakresie pisania ma trudności z napisaniem zadania zawierającego pełne zdania, proste struktury i słownictwo tekst bywa spójny, ale brak mu organizacji w zadaniu pisemnym zawiera niektóre istotne punkty zdarza mu się pisać teksty znacznie dłuższe lub krótsze od wymaganej długości używa w większości nieprawidłowej pisowni i interpunkcji ocenę niedostateczną (1) otrzymuje uczeń, który pomimo działań wspomagających i zapobiegawczych za strony nauczyciela nie spełnia kryteriów oceny dopuszczającej. | PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA  Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS I-III GIMNAZJUM  Ucz się ojców twych języka,  on myśl każdą wydać zdolny:  gnie się, dźwięczy, grzmi, przenika,  jasny, śmiały, bo jest wolny.                                                    Jan Nepomucen Kamiński, Do młodzieży polskiej   Kontrakt z uczniem     1.      Dzwonek zaczyna i kończy lekcję, nie spóźniaj się więc na zajęcia.  2.      Staraj się korzystać z toalety podczas przerw, w czasie lekcji będziesz mógł wyjść tylko  w wyjątkowych sytuacjach.  3.      Przyjemniej uczy się w czystej pracowni, zatem dbaj o porządek w klasie.  4.      Szanuj siebie i okaż szacunek innym. Nie przeszkadzaj, gdy mówi nauczyciel lub inny uczeń, lecz słuchaj cierpliwie.  5.      Przynoś na lekcje podręcznik, lektury, zeszyt przedmiotowy i ćwiczenia.  6.      Przygotowuj się do zajęć – unikniesz niepotrzebnego stresu! Uwierz, systematycznie pracując, zadziwisz samego siebie!  7.      Oceny są jawne. Nauczyciel uzasadni swoją decyzję, jeśli Ty lub Twoi rodzice (opiekunowie) zwrócicie się z taką prośbą.  8.      Stosuje się sześciostopniową skalę ocen.  9.      Prace pisemne uczniów są przechowywane do końca każdego roku szkolnego. Mogą się z nimi zapoznać także Twoi rodzice (opiekunowie).  10.  Pamiętaj, że prace klasowe są obowiązkowe, nie unikaj więc ich. Są zapowiadane z tygodniowym wyprzedzeniem i obejmują materiał uprzednio utrwalony.  11.  Każdą pracę klasową napisaną na ocenę niedostateczną możesz  raz poprawić w ciągu dwóch tygodni od uzyskania oceny. To Twoja dobrowolna decyzja.  12.  Wszystkie prace klasowe, sprawdziany, dyktanda masz obowiązek poprawić, dokonując analizy i korekty popełnionych błędów.  13.  Dłuższe pisemne prace domowe nie są zadawane z lekcji na lekcję.  14.  Kartkówki nie są zapowiedziane i nie podlegają poprawie.  15.  Warto aktywnie uczestniczyć w zajęciach! Twoje zaangażowanie zostanie ocenione „plusem”, trzy takie znaki są równoważne ocenie bardzo dobrej.  16.  Dwa razy w ciągu roku szkolnego można zgłosić nauczycielowi na początku lekcji nieprzygotowanie  do zajęć (bez konieczności uzasadniania przyczyny). Każde kolejne nieprzygotowanie wiąże się  z otrzymaniem oceny niedostatecznej.  17.  Ocena klasyfikacyjna roczna i śródroczna nie jest średnią arytmetyczną ocen bieżących.  18.  Nauczyciel poinformuje Ciebie i Twoich rodziców (prawnych opiekunów) o przewidywanej ocenie śródrocznej i rocznej na trzy tygodnie przed klasyfikacyjnym posiedzeniem rady pedagogicznej,  a w przypadku oceny niedostatecznej z miesięcznym wyprzedzeniem.                                                                                                                                     § 1. Obszary aktywności podlegające ocenianiu   1.      Wypowiedzi ustne:  • odpowiedź z trzech ostatnich lekcji, • kilkuzdaniowa wypowiedź na określony temat, • dyskusja (trafna, rzeczowa argumentacja), • recytacja, • prezentacja. 2.      Wypowiedzi pisemne:  •        kartkówki,  •        rozwiązanie wskazanych zadań, wykonanie ćwiczeń,  •        redagowanie tekstu użytkowego: zawiadomienie, przepis, instrukcja, reklama, zaproszenie, ogłoszenie, telegram, podanie, życiorys;  •        redagowanie form wypowiedzi takich jak: opowiadanie, opis, opis przeżyć wewnętrznych, charakterystyka, list prywatny, list oficjalny, przemówienie, notatka (w formie planu, tabeli, wykresu itp.), streszczenie, kartka z pamiętnika/dziennika, rozprawka, wywiad, reportaż;  •        dyktanda.  3.      Udział w konkursach (literackich, ortograficznych, recytatorskich itp.).  4.      Zadania praktyczne:  •        niewerbalne wytwory pracy: album, słownik, mapa, plakat, przekład intersemiotyczny, pantomima;  •        drama, przedstawienia, inscenizacje.  5.      Wykonanie dodatkowych prac domowych (dla chętnych).  6.      Praca w grupach.  7.      Aktywność na zajęciach.    § 2. Metody i częstotliwość sprawdzania osiągnięć ucznia   Ustala się w ciągu roku szkolnego minimalną ilość form sprawdzania wiedzy i umiejętności:  • prace klasowe – 3 • sprawdziany gramatyczno – językowe – 2 • wypowiedzi ustne – 2 • prace domowe – 2 • recytacje – 2 • czytanie ze zrozumieniem – 2 • testy kompetencji (klasy I i II – 1, klasy III – 2) • dyktanda – 4 • praca na lekcji, aktywność - 2 • kartkówki  Nauczyciel, w zależności od potrzeb, może przeprowadzić większą ilość form sprawdzania wiedzy i umiejętności.  § 3. Skala ocen   Obowiązuje sześciostopniowa skala ocen. W ocenianiu bieżącym dopuszcza się stosowanie znaków: plus (+)  i minus (-). Przy ocenianiu prac pisemnych możliwie jest ocenianie punktowe według obowiązującej skali:  1) (0% - 30%) - niedostateczny;  2) (31% - 50%) - dopuszczający;  3) (51% - 74%) - dostateczny;  4) (75% - 90%) - dobry;  5) (91% - 95%) - bardzo dobry;  6) (96% - 100%) - celujący.  Dyktanda   celujący – czołowe miejsca w konkursach ortograficznych  bardzo dobry – praca bezbłędna  dobry plus – jeden błąd  dobry – dwa błędy  dostateczny plus – trzy błędy  dostateczny – cztery błędy  dopuszczający plus – pięć błędów  dopuszczający – sześć błędów  niedostateczny – siedem błędów i więcej    Do błędów pierwszorzędnych zaliczamy usterki z zakresu pisowni:  • ó, u, rz, ż, ch, h; • „nie” z czasownikami, rzeczownikami, przymiotnikami, przysłówkami, imiesłowami, zaimkami; • wielką i małą literą; • wyrazów z en, em, on, om, ą, ę; • cząstki – by z różnymi częściami mowy; • zakończeń typu –ii, -ji. Pomyłki – poznajemy je po tym, że w danym wyrazie błąd jest niemożliwy. Rodzaje pomyłek:  • z powodu perseweracji (powtórzenia), itp.: świergog (świergot), zastęt (zastęp); • z powodu antycypacji (antycypacja – wyprzedzenie), itp.: wegług (według), gługo (długo); • z powodu apercepcji (doświadczenia wcześniej nabyte trwale wyprą te, które właśnie zdobywamy), itp.: panna dziedziczka, zamiast młoda dziedziczka; • pomyłki z powodu przeszkody Ranschburga (powstają ze zbiegu dwóch takich samych liter lub dźwięków), itp.: bezseny zamiast bezsenny, podać zamiast poddać.   W przypadku uczniów dyslektycznych do błędów graficznych zalicza się:  •        dodawanie, opuszczanie, przestawianie liter, sylab lub całych wyrazów;  •        mylenie liter:  a)      o podobnym kształcie (a-o, l-ł-t, n-r, m-n, u-w, e-ę, a-ą, i-j),  b)      dużych i małych,  c)      rzadziej używanych (h-H, f-F, L-F),  d)      odpowiedników głosek zbliżonych fonetycznie (p-b, d-t, w-f, g-k, dz-c, sz-s, i-y, ę-em, ą-om, ś-ź, ć-dź),  e)      różniących się w położeniu w stosunku do osi pionowej (p-b, d-b) lub poziomej (m-w, n-u, b-p, d-g, p-g)  •        ominięcie drobnych elementów graficznych, w tym:  a)      oznaczenie miękkości nad literami  b)      kropek (dż, ż, i, j)  c)      „ogonków” przy literach ą lub ę i kreski przy literach ó, t, ł, ź.  •        błędy dotyczące podziału wyrazu lub całego zdania.    Czytanie    OCENA    KRYTERIA      celujący    Czyta głośno, płynnie, z właściwą interpunkcją; wyróżniająca, oryginalna interpretacja głosowa tekstu.    bardzo dobry    Czyta głośno, płynnie, z właściwą interpunkcją.    dobry    Czyta głośno, przestrzega znaków interpunkcyjnych, popełnia drobne błędy.    dostateczny    Czyta głośno, popełnia liczne błędy, zapomina o interpunkcji.     dopuszczający    Czyta niewyraźnie, popełnia liczne błędy, nie przestrzega interpunkcji.     niedostateczny    Ma bardzo duże trudności z czytaniem.    Praca w grupie         Zaangażowanie w pracę grupy       Realizacja wyznaczonych zadań    Pełnione role i funkcje    Rozumienie osobistej sytuacji w grupie    celujący bardzo dobry    Modeluje zachowanie innych w grupie.    Samodzielnie podejmuje się realizacji zadań adekwatnie do osobistych możliwości.       Potrafi pełnić w grupie każdą funkcję, która mu przypadnie.    Dba o innych, wspiera grupę.    dobry    Potrafi z zaangażowaniem pracować w każdej grupie.    Samodzielnie podejmuje się realizacji zadań.    Potrafi realizować role zgodnie z osobistymi dyspozycjami, zna te dyspozycje i sam zabiega o te role.       Wie, jakie są jego mocne  i słabe strony w pracy w grupie, potrafi tę wiedzę wykorzystać, dba  o innych.   dostateczny    Pracuje przy wykonaniu większości zadań, jeśli pracuje w grupie, która mu odpowiada.       Realizuje większość zadań sam, niektóre ze wsparciem nauczyciela.    Potrafi realizować role zgodnie z osobistymi dyspozycjami.    Wie, jakie ma trudności  w funkcjonowaniu grupowym i zaczyna nad tym pracować.  dopuszczający    Pracuje przy wykonaniu zadań, tylko jeśli są dla niego interesujące, tylko w grupie, która mu odpowiada.    Realizuje ze wsparciem grupy i nauczyciela niektóre zadania.    -------------------------    Przyjmuje informacje zwrotne na temat trudności, jakie ma  w funkcjonowaniu grupowym.  Recytacja      Opanowanie pamięciowe    Przestrzeganie zasad interpunkcji    Dykcja    Oddanie nastroju wiersza    celujący    Bardzo dobrze opanował tekst.    Uwzględnia znaki interpunkcyjne.    Mówi bardzo wyraźnie.    Oryginalna, przykuwająca uwagę odbiorców interpretacja tekstu.    bardzo dobry    Bardzo dobrze opanował tekst.    Uwzględnia znaki interpunkcyjne.    Mówi bardzo wyraźnie.    Poprawnie oddaje klimat wiersza.   dobry    Dość dobrze opanował tekst (1-2 potknięcia).    Uwzględnia większość znaków interpunkcyjnych.    Mówi wyraźnie.    W miarę poprawnie oddaje klimat wiersza.    dostateczny    Opanował tekst w dużym stopniu.    Sporadycznie zwraca uwagę na interpunkcję.    Mówi wyraźnie.    Próbuje oddać klimat wiersza.      dopuszczający    Opanował tekst  w stopniu niewielkim.    Nie przestrzega zasad interpunkcji.    Mówi w miarę wyraźnie.    Nie potrafi oddać nastroju wiersza.      niedostateczny    Nie opanował tekstu.    ---------------------    --------------   -------------------------        Kryteria oceny wypracowania  opis przeżyć wewnętrznych w formie kartki z pamiętnika  Kryteria Punktacja I. TEMAT (0 – 8)* 1. Rozwinięcie tematu 0 – 2p. 2. Podanie przyczyny (okoliczności) danego przeżycia wewnętrznego (uczuć, emocji)  0 – 1p. 3. Zastosowanie słownictwa nazywającego uczucia (co najmniej 3 przykłady)  0 – 1p. 4. Zastosowanie słownictwa opisującego zewnętrzne        i zewnętrzne przejawy uczuć (co najmniej 3 przykłady)  0 – 1p. 5. Użycie co najmniej jednego porównanai i jednego związku frazeologicznego  0 – 1p. 6. Zapis poprzedzony datą (dzień, miesiąc, rok) 0 – 1p. 7. Stosowanie narracji pierwszoosobowej 0 – 1p. II. KOMPOZYCJA  (0 – 3)** 8. Trójdzielność wypowiedzi (wstęp, rozwinięcie, zakończenie) 0 – 1p. 9. Spójność wypowiedzi 0 – 1p.      10.  Logiczność wypowiedzi (nie występują nieuzasadnione powtórzenia) 0 – 1p. III. JĘZYK (0 – 3)** 10. Poprawność językowa   0 – 3p.         0 – 3 bł. = 3p.              4 bł. = 2p.        5 – 6 bł. = 1p.              7 bł. = 0p. IV. ZAPIS (0 – 3)** 11. Poprawność ortograficzna   0 – 2p.  0bł. = 2p. 1bł. = 1p. 2bł. = 0p.   Dla uczniów z dysleksją 0 – 2p.  0 – 3bł. = 2p.       4bł. = 1p.       5bł. = 0p. 12. Poprawność interpunkcyjna (dopuszczalne 3 błędy,        dla uczniów z dysleksją dopuszczalnych 6 błędów)  0 – 1p.  • Uczeń otrzymuje 0p. za pracę nie na temat. • ** Jeśli praca jest krótsza niż połowa wymaganej objętości, nie przyznaje się punktów z tych kategorii. Przeliczenie punktów na oceny: 17 p. (praca bez żadnych błędów językowych, ortograficznych i interpunkcyjnych) – celujący 17 p. – bardzo dobry                   16 p. – bardzo dobry- 15 p. – dobry+                             14 p. – dobry                   13 p. – dobry- 12 p. – dostateczny+                   11 p. – dostateczny         10 p. – dostateczny- 9 p. – dopuszczający+                 8 p. – dopuszczający                                                                                             poniżej 8 p. – niedostateczny  rozprawka 1. TEMAT (0-6 p.) Tekst jest zgodny z tematem  0-1  Rozwinięcie obejmuje:  • sformułowanie wyraźnej tezy, • podanie dwóch argumentów, • podanie przykładu do pierwszego argumentu, • podanie przykładu do drugiego argumentu, • podsumowanie własnych rozważań, wnioskowanie, refleksje.    0-1  0-1  0-1  0-1  0-1    2. KOMPOZYCJA * (0-3 p.) Tekst ma trójdzielną kompozycję z zachowaniem właściwych proporcji.  0-1  Tekst jest spójny:  • istnieją językowe nawiązania pomiędzy poszczególnymi częściami pracy, • odrębność kolejnych kwestii uwidoczniona jest poprzez uzasadniony podział na akapity. 0-1  Tekst jest logicznie uporządkowany (nie pojawiają się nieuzasadnione powtórzenia myślowe bądź identyczne znaczeniowo wstęp i zakończenie).  0-1  3. JĘZYK I STYL* (0-4 p.)   Słownictwo jest stosowane poprawnie, także w związkach frazeologicznych.  0-3 (dopuszczalne 3 błędy niezależnie od kategorii)  3 bł. – 3 p.  4 bł. – 2 p.  5 bł. – 1 p.  6 bł. – 0 p.  Wyrazy są poprawnie odmieniane oraz łączone w zdania; poprawna jest też składnia wypowiedzeń złożonych.   Środki językowe dobrane są trafnie. Nie występują:  • wulgaryzmy, nieuzasadnione kolokwializmy, wielosłowie, wieloznaczność, nieuzasadnione powtarzanie wyrazów, • zbyt liczne i bez uzasadnienia użyte wyrazy obce, • nieuzasadnione wyrażenia typu: praktycznie rzecz biorąc, dajmy na to, powiedzmy itp. • błędy rzeczowe.  Styl jest funkcjonalny, tzn. dostosowany do formy rozprawki (składnia podkreślająca przyczynowo – skutkowy tok rozważań; precyzja sformułowań; zastosowanie wyrazów informujących o przekonaniach, opiniach i sądach autora);  0-1  4. ZAPIS* (0-3 p.) Ortografia jest poprawna.  0-2  0 bł. – 2 p.  1 bł. – 1 p.  2 bł. – 0 p.  Interpunkcja jest poprawna (dopuszczalne są 3 błędy).  0-1     RAZEM     0-16     * Punktów w tych kategoriach nie przyznaje się, gdy praca jest krótsza  niż ½ wymaganej objętości. Uczeń otrzymuje „0” punktów, jeżeli praca jest niezgodna z tematem.   celujący – 16 p.  bardzo dobry – 15 p.  dobry – 12 – 14 p.  dostateczny – 9 – 11 p.  dopuszczający – 6 – 8 p.  niedostateczny – 0 – 5 p.   charakterystyka 1. TEMAT (0-6 p.) Tekst jest zgodny z tematem  0-1  Praca obejmuje:  • przedstawienie postaci, • wygląd zewnętrzny, • cechy charakteru i osobowości, • ocenę postaci, • odwołanie do tekstów, podsumowanie własnych rozważań, wnioskowanie, refleksje.    0-1  0-1  0-1  0-1  0-1    2. KOMPOZYCJA * (0-3 p.)    Tekst ma trójdzielną kompozycję z zachowaniem właściwych proporcji.  0-1  Tekst jest spójny:  • istnieją językowe nawiązania pomiędzy poszczególnymi częściami pracy, • odrębność kolejnych kwestii uwidoczniona jest poprzez uzasadniony podział na akapity. 0-1  Tekst jest logicznie uporządkowany (nie pojawiają się nieuzasadnione powtórzenia myślowe bądź identyczne znaczeniowo wstęp i zakończenie).  0-1    3. JĘZYK I STYL* (0-4 p.)    Słownictwo jest stosowane poprawnie, także w związkach frazeologicznych.  0-3 (dopuszczalne 3 błędy niezależnie od kategorii)  3 bł. – 3 p.  4 bł. – 2 p.  5 bł. – 1 p.  6 bł. – 0 p.  Wyrazy są poprawnie odmieniane oraz łączone w zdania; poprawna jest też składnia wypowiedzeń złożonych.   Środki językowe dobrane są trafnie. Nie występują:  • wulgaryzmy, nieuzasadnione kolokwializmy, wielosłowie, wieloznaczność, nieuzasadnione powtarzanie wyrazów, • zbyt liczne i bez uzasadnienia użyte wyrazy obce, • nieuzasadnione wyrażenia typu: praktycznie rzecz biorąc, dajmy na to, powiedzmy itp. • błędy rzeczowe.  Styl jest funkcjonalny, tzn. dostosowany do formy charakterystyki (słownictwo charakteryzujące i oceniające postać).  0-1    4. ZAPIS* (0-3 p.)    Ortografia jest poprawna.  0-2  0 bł. – 2 p.  1 bł. – 1 p.  2 bł. – 0 p.  Interpunkcja jest poprawna (dopuszczalne są 3 błędy).  0-1     RAZEM     0-16     * Punktów w tych kategoriach nie przyznaje się, gdy praca jest krótsza  niż ½ wymaganej objętości.  Uczeń otrzymuje „0” punktów, jeżeli praca jest niezgodna z tematem.    celujący – 16 p.  bardzo dobry – 15 p.  dobry – 12 – 14 p.  dostateczny – 9 – 11 p.  dopuszczający – 6 – 8 p.  niedostateczny – 0 – 5 p.    Kryteria oceny ogłoszenia, zawiadomienia, zaproszenia   REALIZACJA TEMATU (0-2 p.)    Informacje: podanie daty, godziny, miejsca, celu uroczystości/imprezy, organizatora/zapraszającego,     Zastosowanie wyrazów, wyrażeń bądź zwrotów o charakterze perswazyjnym.  0-1    p.     0-1 p.    KOMPOZYCJA (1 p.)    Spójność wypowiedzi  0-1 p.    JĘZYK I STYL (1 p.)    Poprawność językowa:  - słownictwo,  - odmiana wyrazów,  - budowa zdań pojedynczych i złożonych, tzn. nie występują te same struktury zdaniowe, wulgaryzmy, nieuzasadnione kolokwializmy, wielosłowie, wieloznaczność, nieuzasadnione powtarzanie wyrazów (dopuszczalny jeden błąd).  0-1 p.    ZAPIS (1 p.)    Ortografia (dopuszczalny jeden błąd ortograficzny)  0-1 p.  Interpunkcja (dopuszczalny jeden błąd interpunkcyjny)     RAZEM    0-5 p.       Kryteria oceny podania      REALIZACJA TEMATU ( 0-1 p.)    Treść podania (sformułowanie prośby, podanie co najmniej dwóch argumentów w celu umotywowania prośby)  0-1    KOMPOZYCJA ( 0-1 p.)    Zachowanie wszystkich formalnych wyróżników podania (wskazanie nadawcy, wskazanie adresata, miejscowość, data, podpis).  0-1    STYL (0-1 p.)    Dostosowanie stylu do formy wypowiedzi poprzez posługiwanie się zwrotami charakterystycznymi dla podania.  0-1    JĘZYK (0-1 p.)    Poprawność językowa - słownictwo, odmiana wyrazów, budowa zdań pojedynczych i złożonych, nie powtarzają się te same struktury zdaniowe; nie pojawiają się: kolokwializmy, wielosłowie, wieloznaczność, nieuzasadnione powtarzanie wyrazów (dopuszczalny jeden błąd).  0-1    ZAPIS (0-1 p.)    Ortografia i interpunkcja (dopuszczalny jeden błąd ortograficzny i jeden błąd interpunkcyjny).  0-1  RAZEM  0-5  W przypadku zaproszenia, zawiadomieni i ogłoszenia dodatkowo przyznaje się punkt za  prawidłowe opracowanie graficzne(rozplanowanie, czcionka, interlinia itp.) 6pkt – b. dobry    5p. dobry     4.p.- dostateczny     3.p. dopuszczający    2p. niedostateczny § 4. Szczegółowe kryteria wymagań na poszczególne oceny  Ocena dopuszczająca  Uczeń:  - przekazuje myśli używając zdań pojedynczych lub prostych zdań złożonych;  - z pomocą nauczyciela skraca i rozwija wypowiedzi zgodnie z instrukcją;  - redaguje teksty nie zawsze zachowując odpowiedni kształt kompozycyjny; dobór słownictwa i form gramatycznych odbiega od instrukcji;  - technika czytania i rozumienie tekstu literackiego pozwala na samodzielne opowiadanie odtwórcze; potrafi wskazać fikcję i autentyzm utworu;  - rozpoznaje większość poznanych form wypowiedzi, redaguje je z zachowaniem głównych cech gatunkowych (ogłoszenie, zaproszenie, zawiadomienie, telegram, list, opowiadanie, streszczenie, charakterystyka, podanie, życiorys); samodzielnie sporządza plan ramowy i szczegółowy; trudność sprawia mu tworzenie spójnych form wypowiedzi typu rozprawka, reportaż, esej itp.  - w wypowiedziach pisemnych popełnione błędy językowe, stylistyczne, logiczne, ortograficzne, nie przekreślają całkowicie wartości pracy oraz wysiłku, jaki został przez ucznia włożony w jej napisanie;  - potrafi rozpoznać odmienne i nieodmienne części mowy;  - rozpoznaje części zdania;  - wskazuje na prostych przykładach imiesłowy;  - rozpoznaje typy zdań (pojedyncze i złożone); przy pomocy nauczyciela sporządza ich wykresy;  - na prostych przykładach tworzy rodzinę wyrazów;  - w stopniu zadowalającym pracuje z książką, zaznaczając odpowiednie fragmenty;  - rozpoznaje intencje wypowiedzi, z pomocą nauczyciela zastępuje zwroty obraźliwe omówieniami;  - potrafi skorzystać z encyklopedii, słownika itp. w celu znalezienia informacji na określony temat,  nie przetwarza ich jedna samodzielnie;  Ocena dostateczna Uczeń:  - przekazuje myśli w sposób jasny i zrozumiały, zamyka je w obrębie zdań o nieskomplikowanej budowie; stosuje poprawny zapis ortograficzny i właściwe znaki interpunkcyjne;  - buduje wypowiedź spójną, logiczną i kompozycyjną (zgodnie z podaną instrukcją);  - skraca i rozwija wypowiedzi zgodnie z instrukcją;  - rozwija tekst zgromadzonym materiałem leksykalnym, wybiera najtrafniejsze frazeologizmy, potoczne porównania, synonimy, homonimy, zdrobnienia lub zgrubienia, peryfrazy, tworzy i przekształca wyrazy;  - potrafi nakłonić, przekonać, wytłumaczyć, stosując właściwe typy zdań, odpowiednie formy gramatyczne i słownictwo;  - w jasny i rzeczowy sposób przekazuje informacje, skupia się na faktach, pomija opinie, rozumie informacje;  - rozpoznaje poznane formy wypowiedzi; redaguje wypowiedź użytkową (podanie, życiorys) oraz inną w zależności od potrzeb i sytuacji (dialog, opowiadanie, opis, komunikat, instrukcja, sprawozdanie, list, zaproszenie, ogłoszenie, dedykacja, streszczenie, rozprawka, reportaż);  - dopasowuje sposób użycia języka do pełnionej roli, sytuacji, celu podejmowanych działań w związku z potrzebami życia codziennego;  - rozpoznaje cechy stylu urzędowego, naukowego, potocznego; próbuje stosować poznaną terminologię naukową we własnej wypowiedzi;  - uważnie słucha, czyta ze zrozumieniem, odtwarza cudze opinie, zachowując logikę rozumowania ich autora; formułuje tezę (hipotezę), podaje argumenty, zabiera głos w dyskusji, uzasadnia własne zdanie, sporządza plan odtwórczy;  - rozpoznaje i wyraża bezpośrednio i pośrednio różne intencje; stosuje w wypowiedzi omówienia zastępujące zwroty i wyrażenia obraźliwe;  - odróżnia język ogólnopolski od dialektu, gwary, żargonu; wskazuje w tekście wyrazy gwarowe, archaizmy i neologizmy;  - rozpoznaje sposoby manipulowania odbiorcą w różnych tekstach kultury i reaguje na nie; rozumie znaczenie słowa „stereotyp”;  - samodzielnie korzysta z encyklopedii, słowników, leksykonów, przypisów; odtwarza uzyskane informacje; odczytuje informacje z adresu bibliograficznego;  Ocena dobra Uczeń:  - dobiera typy zdań w zależności od rodzaju wypowiedzi, rozróżnia różne typy zdań i rozumie celowość różnicowania składniowego tekstu;  - robi korektę własnego tekstu w obrębie wskazanych warstw; wydziela części kompozycyjne akapitem lub śródtytułem; dopasowuje kompozycję do wybranej formy wypowiedzi;  - celowo skraca i rozwija wypowiedź na różne sposoby; przekształca je stylistycznie;  - dobiera odpowiednie związki wyrazowe w zależności od tematu i adresata oraz sytuacji mówienia, próbuje określać stylistyczną rolę porównań, metafor w tekście, objaśniać frazeologizmy;  - rozpoznaje różne funkcje czytanych tekstów; próbuje je klasyfikować i oceniać ich przydatność dla konkretnego odbiorcy;  - w sposób celowy dobiera, porządkuje i ocenia informacje (np. wg kryterium chronologicznego, problematycznego);  - wskazuje różnice między poznanymi formami wypowiedzi; tworzy spójną, logiczną wypowiedź (ogłoszenie, zaproszenie, zawiadomienie, telegram, list, opowiadanie, streszczenie, charakterystyka, podanie, życiorys, rozprawka, reportaż, esej itp.)  - stosuje różne sposoby notowania;  - nadaje swemu wystąpieniu charakter indywidualny; próbuje sięgać po różne rozwiązania stylistyczne  i kompozycyjne;  - nadaje wypowiedzi cechy określonego stylu przez zastosowanie odpowiednich środków; zachowuje poprawną kompozycję i zapis zgodny z zasadami ortografii i interpunkcji;  - dobiera, porządkuje, wartościuje argumenty i kontrargumenty; aprobuje lub neguje cudze racje, opinie, stanowisko; włącza się do dyskusji;  - wyraża różne intencje, samodzielnie dobierając wskazane środki leksykalne; rozpoznaje w wypowiedzi sarkazm, ironię, patos, humor;  - rozpoznaje cechy dialektu, gwary, żargonu na poziomie fonetycznym, leksykalnym i składniowym;  - dostrzega stereotypy, podaje ich przykłady;  - sporządza opis bibliograficzny, stosuje odpowiednie skróty i właściwą interpunkcję; czyta teksty popularnonaukowe w celu uzyskania informacji; odtwarza je własnymi słowami, notuje;   Ocena bardzo dobra Uczeń:  - rozpoznaje wypowiedzenia wielokrotnie złożone, posługuje się nimi we własnych wypowiedziach  w sposób celowy i przemyślany;  - redaguje różne formy wypowiedzi z zachowaniem reguł ortograficznych, interpunkcyjnych, kompozycyjnych, językowych i stylistycznych; samodzielnie wykrywa i poprawia usterki, wyjaśnia celowość wprowadzanych zmian i poprawek;  - redaguje różne pisma użytkowe; wypełnia kwestionariusze i ankiety zgodnie z instrukcją;  - przeprowadza wywiad, sporządza jego zapis, opracowuje tekst wywiadu;  - wprowadza cytaty lub unika cytowania, dokonując odpowiednich przekształceń składniowych;  - tworzy porównania i metafory w celu urozmaicenia, ożywienia, uplastycznienia wypowiedzi; potrafi określić ich rolę w wypowiedzi potocznej i artystycznej; sięga po różnorodne frazeologizmy;  - przetwarza informacje dla własnych potrzeb i celów związanych z nauką i życiem pozaszkolnym;  - próbuje przygotować i pisać referaty i wypowiedzi o cechach eseistycznych;  - stosuje różne sposoby wprowadzania argumentów; inicjuje dyskusję, przewodzi jej, kontroluje przebieg, podsumowuje rozważania, notuje przebieg dyskusji, formułuje wnioski;  - rozpoznaje i stawia problemy, rozwiązuje je w sposób twórczy;  - posługuje się wypowiedzią o charakterze ironicznym, sarkastycznym, humorystycznym;  - próbuje dokonać stylizacji tekstów w zależności os sytuacji i intencji; rozumie jej rolę w tekstach literackich.  - dostrzega stereotypy, podaje ich przykłady;  - czyta różne typy tekstów, samodzielnie je dobiera w zależności od potrzeby;  - sporządza bibliografię w układzie alfabetycznym, zgodnie z zasadami interpunkcji i pisowni skrótów;  Ocena celująca (jw.)  Dodatkowo uczeń:  - samodzielnie poszerza własną lekturę o pozycje spoza kanonu; - samodzielnie i twórczo, wzorowo pod względem tematycznym, kompozycyjnym, leksykalnym  i stylistycznym redaguje prace pisemne; - potrafi kreatywnie myśleć; - rozszerza wiadomości z poszczególnych działów nauki o języku; - podejmuje działania twórcze; - pisze bezbłędnie; - osiąga sukcesy w konkursach przedmiotowych, ortograficznych, poetyckich, recytatorskich, czytelniczych.  Dostosowanie wymagań dla uczniów   Z upośledzeniem lekkim O obniżonej sprawności intelektualnej zdolnych czytanie Czytanie 5 zdań Czytanie krótkiego tekstu Niedopełnianie żadnych błędów mówienie Odpowiedź z ostatniej lekcji Odpowiedź z dwóch ostatnich lekcji Umiejętność unikania powtórzeń (ani jednego) recytacja Krótkie utwory Możliwość popełnienia 2 błędów więcej Dłuższe utwory gramatyka Łatwiejsze ćwiczenia, krótkie zdania do analizy Łatwiejsze ćwiczenia Trudniejsze ćwiczenia prace pisemne Łatwiejsze tematy Rozprawka – 2 uzasadnienia Charakterystyka – 2 cechy Opis przeżyć –  uczucia, bez konieczności używania związków frazeologicznych i opisywania zewnętrznych przejawów uczuć Łatwiejsze tematy Opis przeżyć – użycie 2 związków frazeologicznych, 1 nazwy zewnętrznego przejawu uczuć Dodatkowe, trudniejsze tematy    Skala ocen   Obowiązuje sześciostopniowa skala ocen. W ocenianiu bieżącym dopuszcza się stosowanie znaków: plus (+)  i minus (-). Przy ocenianiu prac pisemnych możliwie jest ocenianie punktowe według obowiązującej skali:  1) (0% - 20%) - niedostateczny;  2) (21% - 40%) - dopuszczający;  3) (41% - 64%) - dostateczny;  4) (65% - 80%) - dobry;  5) (81% - 90%) - bardzo dobry;  6) (91% - 100%) - celujący. | Przedmiotowy system oceniania  z przedmiotów przyrodniczych (biologii, chemii, fizyki i geografii) 1. Przedmiotowy system oceniania z przedmiotów przyrodniczych jest zgodny z Wewnątrzszkolnym Systemem Oceniania. 2. Uczniowie zostają poinformowani o zasadach oceniania na początku roku szkolnego, a o ewentualnych poprawkach natychmiast po ich wprowadzeniu. 3. Ocenianie osiągnięć ucznia oparte jest na podstawie następujących kryteriów: 1) Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który spełnił wymagania na bardzo dobry oraz: – osiąga sukcesy w konkursach przedmiotowych szczebla wyższego niż szkolny – posiada wiadomości i umiejętności znacznie wykraczające poza program nauczania – potrafi stosować zdobytą wiedzę w sytuacjach nietypowych – potrafi formułować problemy i znajdować ich rozwiązania – potrafi dokonywać analizy nowych zjawisk 2) Ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który: – opanował w pełnym zakresie wiadomości i umiejętności określone programem – potrafi stosować zdobytą wiedzę do rozwiązywania problemów i zadań w nowych sytuacjach – potrafi biegle korzystać ze słownictwa przedmiotowego – z prac klasowych, sprawdzianów i kartkówek zdobywa co najmniej 84% wymaganych punktów 3) Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który: – opanował w dużym zakresie wiadomości i umiejętności określone programem – poprawnie stosuje zdobytą wiedzę do samodzielnego rozwiązywania typowych zadań lub problemów – potrafi korzystać z różnych źródeł wiedzy – z prac klasowych, sprawdzianów i kartkówek zdobywa co najmniej 68% wymaganych punktów 4) Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który: – opanował wiadomości i umiejętności określone programem, które są konieczne do dalszego kształcenia – poprawnie stosuje zdobytą wiedzę do rozwiązywania, z pomocą nauczyciela, typowych zadań lub problemów – potrafi korzystać, pomocą nauczyciela, z różnych źródeł wiedzy – pracuje na lekcjach wykorzystując swoje możliwości – z prac klasowych, sprawdzianów i kartkówek zdobywa co najmniej 51% wymaganych punktów  5) Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: – ma braki w opanowaniu wiadomości i umiejętności określonych programem, ale braki te nie przekreślają dalszego kształcenia – rozwiązuje z pomocą nauczyciela, typowe zdania teoretyczne lub praktyczne o niewielkim stopniu trudności – na lekcjach pracuje sumiennie wykorzystując swoje możliwości – z prac klasowych, sprawdzianów i kartkówek zdobywa co najmniej 34% wymaganych punktów 4. Przed każdym sprawdzianem i pracą klasową nauczyciel podaje szczegółową informację o zakresie materiału, który podlegać będzie kontroli. Wszystkie oceny ucznia są jawne, a pisemne uczeń otrzymuje do wglądu. Prace te mogą być udostępnione rodzicom ucznia tylko w szkole, do końca roku szkolnego.  5. Sprawdzanie osiągnięć edukacyjnych ucznia odbywa się w różnych formach: – odpowiedzi ustne – niezapowiedziane kartkówki z trzech ostatnich lekcji – godzinne prace zapowiedziane z tygodniowym wyprzedzeniem – pisemne sprawdziany trwające do 20 minut zapowiedziane z co najmniej 3 dniowym wyprzedzeniem – aktywność ucznia na lekcji (premiowana umownym znakiem lub oceną – zarówno pozytywna, jak i negatywna) – zadania domowe – prace dodatkowe – pace domowe – np. referaty, projekty – udział w konkursach – ocena ta może spowodować podwyższenie oceny o pół lub jeden stopień w zależności od rangi konkursu i uzyskanego wyniku – lekceważący lub obojętny stosunek do przedmiotu (np. brak zeszytu, zadań domowych itp.) 6. Uczeń nieobecny na zapowiedzianym sprawdzianie lub pracy klasowej jest zobowiązany zgłosić się do nauczyciela przedmiotu na następnej lekcji i ustalić termin przystąpienia do sprawdzianu poprawkowego. 7. Uczeń, który chce poprawić sprawdzian lub pracę klasową pisze ten sprawdzian w jedynym terminie wyznaczonym przez nauczyciela – maksymalnie do dwóch tygodni od terminu oddania pierwszego sprawdzianu. Uczeń ma prawo do poprawy części wyznaczonych przez nauczyciela sprawdzianów i prac klasowych z przerobionych działów w danym semestrze. Termin poprawy sprawdzianu nie może kolidować z obowiązkowymi zajęciami szkolnymi ucznia. 8. Poprawione i ocenione sprawdziany muszą być oddane w ciągu trzech tygodni od napisania. Okres ten ulega wydłużeniu o liczbę wolnych dni od zajęć szkolnych lub liczbę dni nieobecności nauczyciela w szkole, jednak nie dłużej niż tydzień. 9. Uczeń może zgłosić nieprzygotowanie do lekcji – fakt ten zostaje odnotowany w dzienniku. Przy 2-4 godzinach tygodniowo zajęć – uczeń może nie przygotować się w semestrze 2 razy, przy 1 godzinie tygodniowo – 1 raz. 10. Oceny bieżące oraz oceny klasyfikacyjne roczne (semestralne) ustala się według następującej skali: – stopień celujący – 6 – stopień bardzo dobry – 5 – stopień dobry – 4 – stopień dostateczny – 3 – stopień dopuszczający – 2 – stopień niedostateczny- 1 W ocenach bieżących dopuszczalne jest stosowanie plusów i minusów. 11. Warunkiem koniecznym uzyskania oceny pozytywnej na koniec roku szkolnego jest uzyskanie ocen pozytywnych z każdego półrocza. Uczeń, który uzyskał ocenę niedostateczną za pierwszy semestr może poprawić tę ocenę w wyznaczonym terminie (do końca marca) uzgodnionym z nauczycielem.  Nauczyciele Iwona Adrjańczyk-Gawrońska Iwona Wolan Anna Matyasik Małgorzta Trzeciak | Przedmiotowy system oceniania z fizyki  1. Przedmiotowy system oceniania z fizyki jest zgodny z WSO. Ocenianie ma na celu: a. poinformowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych i postępach w tym zakresie; b. pomoc uczniowi w samodzielnym planowaniu swojego rozwoju; c. motywowanie ucznia do dalszej pracy; d. dostarczanie rodzicom (prawnym opiekunom) i nauczycielom informacji o postępach, trudnościach i specjalnych uzdolnieniach ucznia; e. umożliwienie nauczycielom doskonalenia organizacji i metod pracy dydaktyczno-wychowawczej. Zatem ocenianie powinno wspomagać osiąganie celów edukacyjnych. 2. Uczniowie zostają poinformowani o zasadach oceniania na początku roku szkolnego, a o ewentualnych poprawkach natychmiast po ich wprowadzeniu. 3. Kryteria wymagań programowych na poszczególne oceny:   Poziom osiągnięć Stopień osiągnięcia konieczne dopuszczający osiągnięcia podstawowe dostateczny osiągnięcia rozszerzone dobry osiągnięcia pełne bardzo dobry osiągnięcia ponadprogramowe celujący  ► Wymagania konieczne, na ocenę dopuszczającą, spełnia uczeń, który: • opanował wiadomości teoretyczne, chociaż podczas prezentowania ich popełnia drobne błędy, lecz potrafi je skorygować przy pomocy nauczyciela; • właściwie używa pojęć fizycznych, choć ma trudności przy ich wyjaśnianiu; • potrafi wskazać zjawiska i prawidłowości fizyczne, które wykorzystano w urządzeniach omówionych na lekcjach; • potrafi wykonać proste pomiary i zanotować wyniki doświadczeń i obserwacji; • potrafi wskazać zasady bezpiecznego użytkowania urządzeń omówionych na lekcjach. ► Wymagania podstawowe, na ocenę dostateczną, spełnia uczeń, który: • opanował wiadomości teoretyczne i potrafi je przedstawiać; • właściwie używa pojęć fizycznych i potrafi je wyjaśniać; • potrafi wskazać zastosowania praktyczne zjawisk fizycznych omawianych na lekcjach; • potrafi posługiwać się omówionymi przyrządami pomiarowymi; • potrafi opisać wyniki doświadczenia oraz formułować wnioski; • potrafi rozwiązywać zadania obliczeniowe z zastosowaniem wzorów wyrażających omawiane na lekcjach zależności;  • potrafi wskazać skutki niewłaściwego użytkowania urządzeń omówionych na lekcjach. ► Wymagania rozszerzające, na ocenę dobrą, spełnia uczeń, który spełnił wymagania podstawowe, a ponadto: • potrafi przewidywać przebieg zjawisk; • potrafi wskazać skutki niewłaściwego stosowania omówionych przyrządów i urządzeń; • potrafi formułować własne sądy; • potrafi wyszukiwać potrzebne informacje. ► Wymagania dopełniające, na ocenę bardzo dobrą, spełnia uczeń, który:  • potrafi interpretować zjawiska fizyczne; • potrafi wykorzystywać poznane związki przyczynowo-skutkowe do rozwiązywania zadań obliczeniowych; • potrafi przewidywać i wyjaśniać skutki niewłaściwego użytkowania omówionych przyrządów i urządzeń; • potrafi formułować, prezentować i uzasadniać własne sądy; • potrafi poprawnie odczytywać, sporządzać i przekształcać wykresy; • potrafi organizować swoją naukę i pracę na lekcji oraz współpracować w zespole uczniowskim; • potrafi samodzielnie korzystać z różnych źródeł informacji; • potrafi rozwiązywać zadania obliczeniowe na poziomie gimnazjalnym; • aktywnie uczestniczy w lekcjach i systematycznie odrabia prace domowe; • dostrzega i potrafi wymienić przykłady związków fizyki z innymi działami nauki oraz zastosowania wiedzy fizycznej w technice. ► Wymagania wykraczające, na ocenę celującą, spełnia uczeń, który spełnił wymagania dopełniające oraz wyróżnia się w przynajmniej jednym z podanych punktów: • szczególnie interesuje się określoną dziedziną fizyki lub astronomii, samodzielnie dociera do różnych źródeł informacji naukowej; • posiada wiadomości i umiejętności wykraczające poza program nauczania; • prowadzi badania, opracowuje wyniki i przedstawia je w formie projektów uczniowskich czy sprawozdań z prac naukowo-badawczych; • samodzielnie wykonuje modele, przyrządy i pomoce dydaktyczne; • uczestniczy i odnosi sukcesy w konkursach i zawodach z fizyki i astronomii. ► Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań koniecznych;   4. Warunkiem  koniecznym  uzyskania  oceny  pozytywnej  na koniec  roku  szkolnego  jest  uzyskanie  ocen pozytywnych  z  każdego  półrocza. Uczeń, który uzyskał  ocenę niedostateczną za pierwszy semestr może poprawić tę ocenę w wyznaczonym terminie, uzgodnionym  z  nauczycielem. 5.Nauczyciel na początku każdego roku szkolnego informuje uczniów oraz ich rodziców  poprzez wychowawców o wymaganiach edukacyjnych oraz sposobach sprawdzania osiągnięć uczniów. 6. Wyniki w nauce swoich dzieci rodzice poznają podczas indywidualnych spotkań z nauczycielem, wychowawcą.  7. Fakt przekazania informacji o wynikach ucznia, nauczyciel dokumentuje odpowiednim zapisem w dzienniku lekcyjnym. 8. Sprawdzone i ocenione pisemne prace kontrolne uczeń dostaje do wglądu podczas lekcji, na której są omawiane, a rodzice podczas konsultacji.         I. Formy i kryteria sprawdzania wiedzy i umiejętności uczniów 1. Prace klasowe i kartkówki Prace klasowe stanowią podsumowanie treści i umiejętności z danego bloku tematycznego. Na tydzień przed pracą klasową uczeń otrzymuje informację o terminie sprawdzianu oraz zakresie obowiązującego materiału. Kartkówki sprawdzają podstawowe umiejętności, stosowanie schematów opanowanych na ostatnich kilku lekcjach oraz systematyczność pracy. Może być niezapowiedziana, jeśli obejmuje materiał z  trzech ostatnich omawianych tematów. Ocena prac pisemnych ustalana jest według następującej skali: 0%  -   30% niedostateczny 31%  - 49% dopuszczający 50%  - 64% dostateczny 65%  - 69% dostateczny + 70%  - 74% dobry - 75%  - 84% dobry 85%  - 89%  dobry + 90%  - 94% bardzo dobry -  95%  - 100% bardzo dobry Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który uzyska 100% oraz rozwiąże zadanie dodatkowe z „*” W szczególnych przypadkach progi procentowe mogą ulec zmianie.  Uczeń ma prawo poprawiać  pracę klasową w ciągu dwóch tygodni od momentu oddania, a sprawdzian  może poprawiać  po uzgodnieniu z  nauczycielem.  Na  ocenę końcową  wpływają  głównie oceny  uzyskane  z  prac  pisanych w pierwszym terminie.  Hierarchia ważności ocen:  prace klasowe i sprawdziany   zadania dodatkowe (konkursowe)  kartkówki i odpowiedzi ustne  aktywność na lekcjach, zadania domowe                      Projekt  realizowany przez uczniów podlega ocenie zgodnie z zasadami: Ocena projektu ► Oceniać należy to, co jest ważne, a nie to, co łatwo ocenić. ► Kryteria oceny powinny być znane od początku pracy nad projektem. ► Ostateczna ocena powinna być ustalana w dyskusji z uczniami. ► Ocena powinna być jednocześnie wskazówką, co należy poprawić w trakcie kolejnego projektu. ► Należy uwzględnić samoocenę zespołu, czyli np. odpowiedzi na pytania: • czy zrealizowaliśmy wszystkie zadania w stopniu, na jaki nas stać? • co można było zrobić, aby pokonać trudności? • czy wszyscy czuli się włączeni do pracy? • jak można ocenić naszą pracę patrząc z boku?  Przykład arkusza oceny projektu  Etap realizacji Umiejętności Ocena formułowanie tematu •  precyzja sformułowania • jasne określenie celów  zbieranie i opracowanie materiałów • selekcja informacji • krytyczna ocena informacji • „przetwarzanie | Przedmiotowy system oceniania z języka niemieckiego 1. Uczeń ma obowiązek posiadać podręcznik, zeszyt przedmiotowy oraz ćwiczenie. 2. Prace klasowe oraz sprawdziany są obowiązkowe i zapowiadane z dwutygodniowym wyprzedzeniem. Przed pracą klasową jest lekcja powtórzeniowa, na której podawany jest zakres sprawdzanych umiejętności i wiedzy. 3. Pisemne formy testów i sprawdzianów są oceniane zgodnie z wymaganą ilością punktów na daną ocenę według następującej skali: 0% -39% - ocena niedostateczna 40% -54% - ocena dopuszczająca 55% -69% - ocena dostateczna 70%-84% - ocena dobra 85% -100% - ocena bardzo dobra powyżej 100% - ocena celująca 4. Jeżeli z przyczyn losowych uczeń nie napisał pracy klasowej, to powinien to uczynić w terminie dwutygodniowym od powrotu do szkoły. Termin poprawy ustala nauczyciel na wniosek ucznia. Jeżeli tego nie uczyni otrzymuje ocenę niedostateczną (nie dotyczy to uczniów, którzy z uzasadnionego powodu byli długo nieobecni w szkole). 5. W przypadku nieuzasadnionej i nieusprawiedliwionej nieobecności na pracy klasowej uczeń nie ma możliwości napisania jej w innym terminie. 6. Krótkie sprawdziany obejmujące wiadomości z trzech ostatnich lekcji (kartkówki) nie muszą być zapowiedziane. Kartkówki nie podlegają poprawie. 7. Uczeń przyłapany na ściąganiu w czasie pracy klasowej lub kartkówki otrzymuje ocenę niedostateczną ze sprawdzianu bez możliwości poprawy. 8. Aktywność ucznia na lekcji jest brana przez nauczyciela pod uwagę ( 3 znaki „+” oznaczają ocenę bardzo dobrą). Uczeń, który nie uważa lub przeszkadza na lekcji otrzymuje minus ( 3 znaki „ - ”oznaczają ocenę niedostateczną). 9. Uczeń ma obowiązek systematycznie odrabiać prace domowe, ich nieodrabianie jest podstawą do postawienia oceny niedostatecznej po 3 brakach. 10. Uczeń ma obowiązek  uzupełnić braki wynikające z nieobecności w szkole w ciągu tygodnia od nieobecności, w przypadku dłuższej nieobecności uzgadnia czas na uzupełnienie braków z nauczycielem. 11. Na ocenę semestralna uczeń pracuje cały semestr a na ocenę końcoworoczną cały rok. 12. Uczeń ma prawo być nieprzygotowany 2 razy w semestrze (z wyjątkiem zapowiedzianych sprawdzianów), nieprzygotowanie zgłasza na początku lekcji. 13. Jeżeli uczeń nie wywiązuje się ze swoich obowiązków, traci swoje prawa, przede wszystkim prawo do poprawy pracy klasowej. 14. Wszystkie materiały otrzymane od nauczyciela uczeń WKLEJA do zeszytu.    Wymagania na poszczególne oceny z języka niemieckiego Ocena celująca • Uczeń płynnie się wypowiada, bierze udział w dyskusji, swobodnie formułuje własne myśli, umiejętnie broni własnego stanowiska, potrafi logicznie argumentować swoje opinie. • Uczeń potrafi wydobyć szczegółowe informacje w słuchanych tekstach, rozumie polecenia nauczyciela.  • Uczeń samodzielnie konstruuje krótkie formy pisemne stosując złożone struktury językowe i bogate słownictwo. • Uczeń potrafi przeczytać głośno nowy tekst z właściwą intonacją, płynnie, ze zrozumieniem, potrafi przeczytać cicho nowy tekst wydobywając szczegółowe informacje, • Uczeń posiada bogatą wiedzę realioznawczą. • Uczeń swobodnie stosuje różnorodne metody nauki i wykorzystuje szeroki asortyment mediów. • Uczeń bierze udział w projektach, konkursach i olimpiadach przedmiotowych. Ocena bardzo dobra • Uczeń potrafi poprawnie przekazać wiadomość, mówi poprawnie, można go bez trudności zrozumieć, często bierze udział w dyskusji, dosyć sprawnie opiniuje i interpretuje fakty, popełnia drobne błędy w wymowie i intonacji, które nie zakłócają komunikacji. •  Uczeń rozumie ogólny sens różnorodnych tekstów i rozmów, potrafi zrozumieć kluczowe informacje w słuchanych tekstach, z łatwością rozumie polecenia nauczyciela. • Uczeń konstruuje samodzielnie pisemne wypowiedzi stosując bogate struktury i słownictwo. • Uczeń znany tekst potrafi przeczytać z właściwą intonacją, płynnie, nowy tekst potrafi przeczytać cicho wydobywając większość szczegółowych informacji. • Uczeń posiada dosyć dużą wiedzę realioznawczą. • Uczeń korzysta w nauce z wielu mediów i stosuje różne metody nauki. Ocena dobra • Uczeń mówi z pewnym wahaniem i brakiem płynności, ale potrafi przekazać wiadomość, dysponuje wystarczającym zakresem słownictwa dla wyrażania własnych myśli, potrafi zabrać głos w dyskusji, czasami ma małe problemy w opiniowaniu, argumentowaniu i interpretowaniu, posługuje się w miarę poprawnym językiem, zazwyczaj można go zrozumieć, stosuje poprawnie znane konstrukcje składniowe. •  Uczeń zazwyczaj rozumie ogólny sens tekstów i rozmów, potrafi zrozumieć większość kluczowych informacji w słuchanych, potrafi zrozumieć polecenia nauczyciela. •  Uczeń na ogół potrafi skonstruować samodzielną wypowiedź pisemną zawierającą pełne zdania, proste struktury i słownictwo. •  Uczeń potrafi przeczytać znany tekst głośno, popełniając drobne błędy, ogólnie rozumie nowy tekst, szczegółowe informacje wydobywa przy wielokrotnym czytaniu, umie odszukać w słowniku dwujęzycznym znaczenia słów, ale czasami ma problem ze zrozumieniem symboli i objaśnień zawartych w słowniku. • Uczeń posiada podstawową wiedzę realioznawczą. Ocena dostateczna • Uczeń czasem potrafi z powodzeniem przekazać wiadomość, dysponuje ograniczonym zakresem słownictwa, czasami zabiera głos w rozmowie, ale popełnia dużo zauważalnych błędów, używa ograniczonego zakresu struktur składniowych, stosuje często powtórzenia, często nie potrafi obronić swego stanowiska, niejasno argumentuje i interpretuje, można go zrozumieć, ale z pewną trudnością, popełnia często błędy w wymowie i intonacji. • Uczeń potrafi zrozumieć tylko część kluczowych informacji w słuchanych tekstach i ma problemy z przekształceniem ich w formę pisemną, czasami nie rozumie poleceń nauczyciela. • Uczeń próbuje napisać samodzielnie zadanie zawierające pełne zdania, proste struktury i słownictwo, zawiera część istotnych elementów, czasem używa nieprawidłowej pisowni i interpunkcji. • Uczeń znany tekst czyta głośno popełniając liczne błędy, nowy tekst czyta powoli rozumiejąc tylko jego fragmenty, czasami wydobywa szczegółowe informacje z czytanego tekstu.  •  Uczeń posiada ograniczoną wiedzę realioznawczą. • Uczeń ogranicza się do jednostronnych metod nauki, nie wykorzystuje odpowiednio mediów. Ocena dopuszczająca • Uczeń czasem potrafi przekazać wiadomość, ale z dużą trudnością, nie buduje pełnych zdań, używa pojedynczych, prostych słów, rzadko zabiera głos w rozmowie, zupełnie nie potrafi obronić swego stanowiska, argumentować i interpretować, powtarza za wzorem, trudno go zrozumieć, popełnia bardzo często rażące błędy w wymowie i intonacji. • Uczeń czasami potrafi zrozumieć ogólny sens prostych tekstów i rozmów, sporadycznie wychwytuje kluczowe informacje w tekstach, nie przekształca ich w formę pisemną, potrzebuje pomocy lub podpowiedzi, aby zrozumieć polecenia nauczyciela. • Uczeń ma trudności ze skonstruowaniem prostej wypowiedzi pisemnej, tekstowi brak organizacji, używa w większości nieprawidłowej pisowni i interpunkcji. • Uczeń ma trudności z czytaniem znanych tekstów, nowy tekst czyta bardzo powoli bez zrozumienia, z pomocą potrafi wyszukać nieliczne szczegółowe informacje w tekście, korzysta z trudnością ze słownika, często potrzebuje pomocy. • Uczeń posiada szczątkową wiedzę realioznawczą. Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który: • Nie potrafi przekazać wiadomości, zna parę jedynie podstawowych słów, ma trudności lub nie potrafi powtórzyć za wzorem. • Nie rozumie ogólnego sensu prostych tekstów i rozmów, nie rozumie poleceń nauczyciela. • Ma trudności z napisaniem pojedynczego zdania, używa nieprawidłowej pisowni i interpunkcji. • Znany tekst czyta tylko z pomocą, nie potrafi przeczytać nowego tekstu, nie rozumie ogólnego sensu czytanego tekstu, wychwytuje tylko pojedyncze słowa, korzysta ze słownika tylko z pomocą. • Nie rozumie prostych struktur i nie potrafi poprawnie ich stosować, dysponuje bardzo wąskim zakresem słownictwa, najczęściej używa go nieodpowiednio do zadania, nie potrafi poprawnie użyć codziennego słownictwa. • Uczeń nie posiada najprostszej wiedzy realioznawczej. | PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W GIMNAZJUM NR 16 W TORUNIU OBOWIĄZUJE W KLASACH  IIIA I IIIC W każdym miesiącu jest wystawiona ocena ze sprawdzianu lub testu oraz z aktywności. W semestrze uczeń  może  zdobyć oceny dodatkowe np. za udział  w zawodach.  1.  Decydujący wpływ na ocenę śródroczną i roczną ma ocena z aktywności. AKTYWNOŚĆ to posiadanie na każdej lekcji stroju sportowego, aktywne uczestnictwo w lekcjach, wykonywanie wszystkich zadań wyznaczonych przez nauczyciela, poszanowanie sprzętu i urządzeń sportowych, przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa. Ocena z aktywności może nie być wystawiona, gdy uczeń nie ćwiczył przez okres 3 tygodni w miesiącu.  2. W ciągu semestru uczeń może nie mieć stroju 2 razy. Każdy następny raz obniżą ocenę z aktywności o jeden stopień. OCENA Z AKTYWNOŚCI JEST Obniżona gdy uczeń pali papierosy.  Potwierdzeniem tego jest wpis na listę osób zauważonych na niedozwolonym zachowaniu przez nauczycieli i pracowników szkoły.  3. OCENY Z AKTYWNOŚCI W DANYM MIESIĄCU  Celująca – uczeń ćwiczy na każdej lekcji, bierze udział w zawodach z sukcesami.   Bardzo dobra – ćwiczy na każdej lekcji.  Dobra – raz nie ćwiczy z powodu braku stroju lub innych przyczyn.  Dostateczna – nie  ćwiczy z powodu braku stroju lub innych  ćwiczeń dwa razy  w miesiącu.  Dopuszczająca – nie ćwiczy trzy razy w miesiącu z powodu braku stroju lub innych przyczyn.  Niedostateczna – nie ćwiczy cztery razy i więcej w miesiącu z powodu braku stroju lub innych przyczyn.  4. Uczeń w czasie 2 tygodni po sprawdzianie może poprawić ocenę na wyższą po wcześniejszym ustaleniu terminu z nauczycielem  5. Uczeń, który nie uczestniczył w sprawdzianie musi zaliczyć go w ciągu   2 tygodni po wcześniejszym ustaleniu terminu z nauczycielem  6. Jeśli uczeń odmawia udziału w sprawdzianie umiejętności w trakcie lekcji na, której on się odbywa otrzymuje ocenę niedostateczną. 7. Jeżeli uczeń nie ćwiczy bez usprawiedliwienia moŜe być poddany sprawdzianowi teoretycznemu  8. Stopień trudności zadań dostosowany jest do poziomu sprawności i możliwości fizycznych uczniów danej klasy.  9. Uczeń zawsze przedstawia usprawiedliwienie na lekcji, na której nie ćwiczy.  10. Usprawiedliwienie nieobecności na lekcji wychowania fizycznego przedstawia wychowawcy w terminie 1 tygodnia.  11. Usprawiedliwienia na koniec semestru za zaległe nieobecności lub nie ćwiczenie    nie są uwzględniane.    12.   Uczeń może zostać niesklasyfikowany w przypadku gdy jego nieobecności przekroczą 50 % zajęć lekcyjnych.  13.  Na lekcji wymagany jest strój sportowy . 14. Egzamin klasyfikacyjny (poprawkowy) odbywa się na wniosek ucznia lub opiekuna prawnego. Przeprowadzany jest egzaminem praktycznym i teoretycznym z  wiedzy o sporcie.  WYMAGANIA EDUKACYJNE I SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO.  1. Sprawdziany umiejętności – ocena poprawności wykonania określonych elementów technicznych gier zespołowych, ćwiczeń gimnastycznych. Pod uwagę brany jest wysiłek jaki uczeń włożył w stosunku do swych możliwości po to,  by jego wyniki były najlepsze.  2. Sprawdziany motoryczności – ocenianie wg limitów czasowych uzyskanych   w próbach sprawności oraz testach z uwzględnieniem postępów, jakie uczeń uczynił w toku nauki.  3. Praca na lekcji – szczególna obserwacja i ocena aktywności.  4. Przygotowanie do lekcji (strój sportowy) – zezwalamy na 2-krotny brak stroju w semestrze. Uczniowie, którzy zawsze  ćwiczą na lekcjach wychowania fizycznego, wykazali się 100% obecnością otrzymują na koniec semestru bądź całego roku ocenę przynajmniej dobrą, bez względu na poziom sprawności.  5. Dyscyplina na lekcji – podporządkowanie się poleceniom nauczyciela, przestrzeganie zasad bezpieczeństwa.  6. Wiadomości – sprawdzenie zdobytych wiadomości w działaniu praktycznym, prowadzenie rozgrzewki lub innego fragmentu zajęć oraz sędziowanie.  7. Aktywność pozalekcyjna – premiowane oceną celującą jest uczestnictwo w zawodach międzyszkolnych jako reprezentant szkoły.  8. Stosunek do przedmiotu – wysiłek jaki uczeń włożył w to, by jego wyniki               w stosunku do swoich możliwości, wkład uwarunkowań były bardzo wysokie, premiowane są oceną bardzo dobrą.  KRYTERIA OCENIANIA Z WYHOWANIA FIZYCZNEGO  Ocena celująca  Celująca lub bardzo dobra ocena z aktywności. Sprawdziany oceniane na bardzo dobrą lub celującą, reprezentowanie szkoły na zewnątrz, jeśli uczeń zasługuje na ocenę bardzo dobrą, ale wykazuje osiągnięcia w dyscyplinach poza szkołą otrzyma ocenę celującą.  Ocena bardzo dobra  Aktywność bardzo dobra, sprawdziany bardzo dobre lub dobre.                                Ocena dobra  Aktywność bardzo dobra, sprawdziany dobre lub niżej albo aktywność dobra, ale sprawdziany dostateczne.  Ocena dostateczna  Niesystematyczna aktywność dostateczna, sprawdziany dostatecznie lub niżej.  Ocena dopuszczająca  Aktywność niesystematyczna, udział w sprawdzianach, uczeń moŜe otrzymać ocenę niedostateczną ze sprawdzianów.  Ocena niedostateczna  Uczeń nie ćwiczy na lekcjach, nie bierze udziału w sprawdzianach. | PROPOZYCJA PRZEDMIOTOWEGO SYSTEMU OCENIANIA (PSO) Dział 9. WĘGLOWODORY Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną Dobrą bardzo dobrą Uczeń: • rozumie pojęcia: chemia nieorga- niczna, chemia organiczna; • wie, w jakich postaciach występuje węgiel w przyrodzie; • pisze wzory sumaryczne, zna nazwy czterech początkowych węglowodorów nasyconych; • zna pojęcie: szereg homologiczny; • zna ogólny wzór alkanów; • wie, jakie niebezpieczeństwo stwarza  brak wystarczającej ilości powietrza podczas spalania węglowodorów nasyconych; • wskazuje źródło występowania etenu w przyrodzie; • pisze wzór sumaryczny etenu; • zna zastosowanie etenu; • pisze ogólny wzór alkenów i zna zasa- dy ich nazewnictwa; • podaje przykłady przedmiotów wyko- nanych z polietylenu; • pisze ogólny wzór alkinów i zna zasady ich nazewnictwa; • pisze wzór sumaryczny etynu (acety- lenu); • zna zastosowanie acetylenu; • wskazuje źródła występowania węglo- wodorów w przyrodzie.   Uczeń: • wymienia odmiany pierwiastkowe węgla; • wyjaśnia, które związki chemiczne nazywa się związkami organicznymi; • pisze wzory strukturalne i półstrukturalne dziesięciu początkowych węglowodorów nasyconych; • wyjaśnia pojęcie: szereg homologiczny; • tłumaczy, jakie niebezpieczeństwo stwarza brak wystarczającej ilości powietrza podczas spalania węglowodorów nasyconych; • opisuje właściwości fizyczne etenu; • podaje przykłady przedmiotów wyko- nanych z tworzyw sztucznych; • bada właściwości chemiczne etenu; • opisuje właściwości fizyczne acetylenu; • zna pochodzenie ropy naftowej i gazu ziemnego; • wyjaśnia zasady obchodzenia się z cieczami łatwo palnymi. Uczeń: • wyjaśnia pochodzenie węgli kopalnych; • podaje przykład doświadczenia wykazującego obecność węgla w związkach organicznych; • pisze równania reakcji spalania węglowodorów nasyconych przy pełnym i ograniczonym dostępie tlenu; • buduje model cząsteczki i pisze wzór sumaryczny i strukturalny etenu; • pisze równania reakcji spalania alkenów oraz reakcji przyłączania wodoru i bromu • wyjaśnia, na czym polega reakcja polimeryzacji; • uzasadnia potrzebę zagospodarowa- nia odpadów tworzyw sztucznych; • buduje model cząsteczki oraz pisze wzór sumaryczny i strukturalny etynu; • opisuje metodę otrzymywania acetylenu z karbidu; pisze równania reakcji spalania alkinów oraz reakcji przyłączania wodoru i bromu; • zna właściwości gazu ziemnego i ropy naftowej. Uczeń: • tłumaczy, dlaczego węgiel tworzy dużo związków chemicznych; • wyjaśnia, w jaki sposób właściwości fizyczne alkanów zależą od liczby atomów węgla w ich cząsteczkach; • bada właściwości chemiczne alkanów; • uzasadnia nazwę: węglowodory nasycone; • podaje przykład doświadczenia,  w którym można w warunkach laboratoryjnych otrzymać etylen; wykazuje różnice we właściwościach węglowodorów nasyconych i nienasyconych; • zapisuje przebieg reakcji polimery- zacji na przykładzie tworzenia się polietylenu; • omawia znaczenie tworzyw sztucz- nych dla gospodarki człowieka; • bada właściwości chemiczne etynu; • wskazuje podobieństwa we właści- wościach alkenów i alkinów; • wyjaśnia rolę ropy naftowej i gazu ziemnego we współczesnym świecie. Przykłady wymagań nadobowiązkowych Uczeń: • wie, co to oznacza, że atom węgla jest tetraedryczny; • rozumie i wyjaśnia pojęcie izomerii; • zna wzory sumaryczne i nazwy alkanów o liczbie atomów węgla 11–15; • zna inne polimery, np. polichlorek winylu i polipropylen; • wie, co to są cykloalkany i węglowodory aromatyczne; • stosuje zdobyte wiadomości w sytuacjach problemowych.   Dział 10. POCHODNE WĘGLOWODORÓW Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą Uczeń: • definiuje alkohol i podaje ogólny wzór alkoholi jednowodorotlenowych; • wymienia właściwości alkoholu metylowego i alkoholu etylowego; • zapisuje wzór grupy karboksylowej; • wymienia właściwości kwasów tłuszczowych; • wie, że sole kwasów tłuszczowych to mydła; • definiuje ester jako produkt reakcji kwasu z alkoholem; • zna wzór grupy aminowej; • wie, co to są aminy i aminokwasy. Uczeń: • pisze wzory sumaryczne i strukturalne alkoholi o krótkich łańcuchach; • wyjaśnia pojęcia: grupa karboksylowa i kwas karboksylowy; • pisze wzory i omawia właściwości kwasu octowego i kwasu mrówkowego; • podaje przykłady nasyconych i nienasyconych kwasów tłuszczowych i pisze ich wzory; • prawidłowo nazywa sole kwasów karboksylowych; • wie, co to jest twardość wody; • wie, jaką grupę funkcyjną mają estry; • zna budowę cząsteczki aminy (na przykładzie metyloaminy); • opisuje budowę cząsteczki amino- kwasu. Uczeń: • wyjaśnia pojęcie: grupa funkcyjna; • omawia właściwości alkoholu metylowego i alkoholu etylowego; • pisze równania reakcji spalania alkoholi; • omawia trujące działanie alkoholu metylowego i szkodliwe działanie alkoholu etylowego na organizm człowieka; • omawia właściwości kwasu octowego i kwasu mrówkowego; • pisze równania reakcji spalania i równania dysocjacji elektrolitycznej (jonowej) kwasów: mrówkowego i octowego; • pisze równania reakcji spalania kwasów tłuszczowych; • wyjaśnia, czym różnią się tłuszczowe kwasy nasycone od nienasyconych; • pisze równania reakcji kwasu oleinowego z wodorem i z bromem; • pisze równanie reakcji otrzymywania stearynianu sodu; • omawia zastosowanie soli kwasów karboksylowych; • wskazuje występowanie estrów; • pisze wzory, równania reakcji otrzymywania i stosuje poprawne nazewnictwo estrów; • omawia właściwości fizyczne estrów;  • wymienia przykłady zastosowania wybranych estrów; • zna i opisuje właściwości metyloaminy; • opisuje właściwości glicyny. Uczeń: • wyjaśnia proces fermentacji alkoholowej; • podaje przykłady alkoholi wielowodorotlenowych – glicerolu (gliceryny, propanotriolu) oraz glikolu etylenowego (etanodiolu) F; • pisze wzory sumaryczne i strukturalne alkoholi wielowodorotlenowych; • omawia właściwości fizyczne alkoholi wielowodorotlenowych i podaje przykłady ich zastosowania; • bada właściwości rozcieńczonego roztworu kwasu octowego; • pisze w formie cząsteczkowej równania reakcji kwasów karboksylowych (mrówkowego i octowego) z metalami, tlenkami metali i z zasadami; • wyprowadza ogólny wzór kwasów karboksylowych; • bada właściwości kwasów tłuszczowych; • omawia warunki reakcji kwasów tłuszczowych z wodorotlenkami i pisze równania tych reakcji; • omawia przyczyny i skutki twardości wody; • opisuje doświadczenie otrzymywania estrów w warunkach pracowni szkolnej; • pisze równania reakcji hydrolizy estrów; • doświadczalnie bada właściwości glicyny; • wyjaśnia, w jaki sposób obecność grup funkcyjnych wpływa na właści wości związków; • wyjaśnia, na czym polega wiązanie peptydowe.  Przykłady wymagań nadobowiązkowych Uczeń: • zna wzory i nazwy wybranych fluorowcopochodnych; • zna izomery alkoholi;  • zna wzory innych kwasów, np. wzór kwasu szczawiowego. • pisze wzory i równania reakcji otrzymywania dowolnych estrów (w tym wosków i tłuszczów); • podaje przykłady peptydów występujących w przyrodzie; • stosuje zdobyte wiadomości w sytuacjach problemowych.    Dział 11. SUBSTANCJE O ZNACZENIU BIOLOGICZNYM Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą Uczeń: • definiuje tłuszcze; • podaje przykłady występowania tłuszczów w przyrodzie; • wie, że aminokwasy są podstawowymi jednostkami budulcowymi białek; • podaje skład pierwiastkowy białek; • wie, że białko można wykryć za po- mocą reakcji charakterystycznych (rozpoznawczych); • zna wzór glukozy; • wyjaśnia, z jakich surowców roślinnych otrzymuje się sacharozę; • zna wzór sumaryczny skrobi; • zna wzór celulozy; • wymienia właściwości celulozy; • wymienia rośliny będące źródłem pozyskiwania włókien celulozowych; • wskazuje zastosowania włókien celulozowych; • omawia pochodzenie włókien białkowych i ich zastosowanie; • wie, po co są stosowane dodatki do żywności; F • wymienia co najmniej trzy przykłady substancji uzależniających; F • wskazuje miejsce występowania substancji uzależniających. F  Uczeń: • omawia pochodzenie tłuszczów i ich właściwości fizyczne; • odróżnia tłuszcze roślinne od zwie- rzęcych oraz stałe od ciekłych; • wie, jak odróżnić tłuszcz od oleju mineralnego; • omawia rolę białek w budowaniu organizmów; • omawia właściwości fizyczne białek; • omawia reakcję ksantoproteinową i biuretową jako reakcje charaktery- styczne dla białek; • pisze równanie reakcji otrzymywania glukozy w procesie fotosyntezy; • wyjaśnia pojęcia: cukier  i węglowodany; • pisze wzór sumaryczny sacharozy; • omawia występowanie i rolę skrobi w organizmach roślinnych; • pisze wzór sumaryczny skrobi i celulozy; • omawia rolę celulozy w organizmach roślinnych; • wyjaśnia budowę cząsteczki celulozy; • omawia wady i zalety włókien celulozowych; • omawia wady i zalety włókien białkowych; • wymienia sposoby konserwowania żywności; F • podaje przykłady środków konserwu- jących żywność; F  • podaje przykładowe barwniki stosowane w przemyśle spożywczym; F • podaje przykłady substancji zapa- chowych stosowanych w produkcji żywności; F • podaje przykłady środków zagęszczających i ich oznaczenia, wymienia produkty spożywcze, w których są stosowane; F • wymienia podstawowe skutki użycia substancji uzależniających; F • zna przyczyny, dla których ludzie sięgają po substancje uzależniające. F  Uczeń: • pisze wzór cząsteczki tłuszczu i omawia jego budowę; • wyjaśnia, na czym polega próba akroleinowa; • tłumaczy pojęcie: reakcja charakterystyczna (rozpoznawcza); • wyjaśnia rolę tłuszczów w żywieniu; • wyjaśnia rolę aminokwasów w budo- waniu białka; • wyjaśnia pojęcia: koagulacja i dena- turacja białka; • bada właściwości glukozy; • pisze równanie reakcji spalania glu kozy i omawia znaczenie tego proce- su w życiu organizmów; • bada właściwości sacharozy; • pisze równanie hydrolizy sacharozy i omawia znaczenie tej reakcji dla organizmów; • omawia rolę błonnika w odżywianiu; • wymienia zastosowania celulozy; • tłumaczy wady i zalety włókien na podstawie ich składu chemicznego; • analizuje etykiety artykułów spożywczych i wskazuje zawarte w nich barwniki, przeciwutleniacze, środki zapachowe, zagęszczające konserwujące; F • wie, jaka jest pierwsza litera oznaczeń barwników, przeciwutleniaczy, środków zagęszczających i konserwantów; F • wymienia kilka przykładów substancji uzależniających, wskazując ich miejsce występowania i skutki po zażyciu; • wymienia kilka przykładów substancji uzależniających, wskazując ich miejsce występowania i skutki po zażyciu; F • zna społeczne, kulturowe i psycholo- giczne źródła sięgania po środki uzależ- niające. F  Uczeń: • wykazuje doświadczalnie nienasy- cony charakter oleju roślinnego; • tłumaczy proces utwardzania tłuszczów; • doświadczalnie sprawdza skład pierwiastkowy białek; • wyjaśnia przemiany, jakim ulega spożyte białko w organizmach; • bada działanie temperatury i różnych substancji na białka; • wykrywa białko w produktach spo- żywczych, stosując reakcje charak- terystyczne (ksantoproteinową i biuretową); • wykrywa glukozę w owocach i wa- rzywach, stosując reakcję charakte- rystyczną (rozpoznawczą) – próbę Trommera; • bada właściwości skrobi; • przeprowadza reakcję charaktery- styczną (rozpoznawczą) skrobi i wykrywa skrobię w produktach spożywczych; • proponuje doświadczenie pozwa- lające zbadać właściwości celulozy; • porównuje właściwości skrobi i celulozy; • identyfikuje włókna celulozowe; • identyfikuje włókna białkowe; • wyjaśnia potrzebę oszczędnego gospodarowania papierem;  • tłumaczy, w jaki sposób niektóre substancje wpływają na organizm człowieka i co powoduje, że człowiek sięga po nie kolejny raz. F Przykłady wymagań nadobowiązkowych Uczeń: • wie, co to jest glikogen; • zna inne reakcje charakterystyczne, np. próbę Tollensa dla glukozy; •  potrafi wyjaśnić, co to jest struktura pierwszorzędowa i drugorzędowa (trzeciorzędowa) białek; •  zna przykłady włókien sztucznych, wie, jaką mają budowę; • stosuje zdobyte wiadomości w sytuacjach problemowych. | PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI PSO z matematyki jest zgodny z Wewnątrzszkolnym Systemem Oceniania Gimnazjum nr 16 w Toruniu i dostosowany do programu „Matematyka z plusem” (DPN–5002–17/08).  I. Obszary aktywności podlegające ocenie 1. Rozumienie pojęć matematycznych i znajomość definicji. 2. Znajomość i umiejętność stosowania poznanych twierdzeń. 3. Stosowanie wiedzy w sytuacjach praktycznych. 4. Poprawność rachunkowa. 5. Znajomość i stosowanie algorytmów działań. 6. Logiczne rozumowanie. 7. Formułowanie wniosków, uogólnianie. 8. Poszukiwanie, porządkowanie informacji pochodzących z różnych źródeł oraz prezentacja wyników  w odpowiednich formach. 9. Posługiwanie się językiem matematycznym i symboliką. 10. Aktywność na lekcji, praca w grupie.  II. Wymagania programowe 1. Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń: • definiuje podstawowe pojęcia, podaje ich przykłady, • nazywa symbole matematyczne, • wymienia zasady stosowania podstawowych algorytmów, • stosuje podstawowe algorytmy (z pomocą nauczyciela), • odczytuje dane z prostych tabel i diagramów. 2. Wymagania na ocenę dostateczną (obejmują również wymagania na ocenę dopuszczającą). Uczeń: • stosuje podstawowe zależności w rozwiązywaniu zadań, • odczytuje definicje i twierdzenia zapisane za pomocą symboli matematycznych, • stosuje podstawowe algorytmy w typowych zadaniach, • rozwiązuje typowe zadania o niewielkim stopniu trudności.  3. Wymagania na ocenę dobrą (obejmują także wymagania na niższe oceny). Uczeń: • formułuje i zapisuje definicje z użyciem symboli matematycznych, • formułuje podstawowe twierdzenia, • samodzielnie rozwiązuje mniej typowe zadania praktyczne, • samodzielnie rozwiązuje typowe zadania problemowe, • interpretuje informacje na podstawie diagramów, tabel i wykresów, • potrafi przeprowadzić proste wnioskowania. 4. Wymagania na ocenę bardzo dobrą (obejmują także wymagania na niższe oceny). Uczeń: • potrafi wnioskować, uogólniać, klasyfikować, • samodzielnie rozwiązuje nietypowe zadania praktyczne i problemowe, • sprawnie posługuje się językiem matematycznym. 5. Wymagania na ocenę celującą (obejmują także wymagania na niższe oceny). Uczeń: • wykazuje się wiadomościami i umiejętnościami wykraczającymi poza program nauczania, • potrafi rozwiązywać zadania w sposób nieschematyczny, • korzysta z różnych źródeł informacji, • osiąga sukcesy w konkursie przedmiotowym na szczeblu wojewódzkim lub „Lidze Zadaniowej”.  Warunkiem  koniecznym  uzyskania  oceny  pozytywnej  na koniec  roku  szkolnego  jest  uzyskanie  ocen pozytywnych  z  każdego  półrocza. Uczeń, który uzyskał ocenę niedostateczną za pierwszy semestr może poprawić tę ocenę w wyznaczonym terminie  (do końca marca), uzgodnionym  z  nauczycielem.  III.  Jawność ocen 1. Nauczyciel na początku każdego roku szkolnego informuje uczniów oraz ich rodziców  poprzez wychowawców o wymaganiach edukacyjnych oraz sposobach sprawdzania osiągnięć uczniów. 2. Wyniki w nauce swoich dzieci rodzice poznają podczas indywidualnych spotkań z nauczycielem, wychowawcą lub dyrektorem.  3. Fakt przekazania informacji o wynikach ucznia, nauczyciel dokumentuje odpowiednim zapisem w dzienniku lekcyjnym. 4. Sprawdzone i ocenione pisemne prace kontrolne uczeń dostaje do wglądu podczas lekcji, na której są omawiane, a rodzice podczas konsultacji.   IV. Formy i kryteria sprawdzania wiedzy i umiejętności uczniów  Prace klasowe i kartkówki Prace klasowe stanowią podsumowanie treści i umiejętności z danego bloku tematycznego. Na tydzień przed pracą klasową uczeń otrzymuje informację o terminie sprawdzianu oraz zakresie obowiązującego materiału. Kartkówki sprawdzają podstawowe umiejętności, stosowanie schematów opanowanych na ostatnich kilku lekcjach oraz systematyczność pracy. Może być niezapowiedziana, jeśli obejmuje materiał z  trzech ostatnich omawianych tematów. Ocena prac pisemnych ustalana jest według następującej skali: 0%  -   30% niedostateczny 31%  - 49% dopuszczający 50%  - 64% dostateczny 65%  - 69% dostateczny + 70%  - 74% dobry - 75%  - 84% dobry 85%  - 89%  dobry + 90%  - 94% bardzo dobry -  95%  - 100% bardzo dobry Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który uzyska 100% oraz rozwiąże zadanie dodatkowe z „*” W szczególnych przypadkach progi procentowe mogą ulec zmianie.  Hierarchia ważności ocen:  prace klasowe i sprawdziany   zadania dodatkowe (konkursowe)  kartkówki i odpowiedzi ustne  aktywność na lekcjach, zadania domowe  V. Obniżenie wymagań edukacyjnych Na podstawie opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej nauczyciel dostosowuje wymagania edukacyjne do możliwości ucznia, u którego stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się lub deficyty rozwojowe, uniemożliwiające sprostania tym wymaganiom.       VI. Kontrakt z uczniami 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Przy ocenianiu nauczyciel uwzględnia możliwości intelektualne ucznia. 3. Ocenianie osiągnięć ucznia jest dokonywane systematycznie w różnych formach. Stopnie są jawne dla ucznia i jego rodziców. 4. Każda praca klasowa lub sprawdzian są zapowiadane z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem (potwierdzone wpisem w dzienniku) i podany jest zakres sprawdzanej wiedzy i umiejętności. 5. Nauczyciel przestrzega terminów umów, prac klasowych, sprawdzianów. 6. Kartkówki nie muszą być zapowiadane i nie podlegają poprawie. 7. W przypadku nieobecności usprawiedliwionej na pracy klasowej lub sprawdzianie uczeń musi ją napisać w ciągu tygodnia od powrotu do szkoły. W przypadku dłuższej niż dwa tygodnie nieobecności, zaliczenia pracy klasowej dokonuje on w terminie i formie uzgodnionej z nauczycielem indywidualnie. 8. Prace klasowe, sprawdziany i kartkówki są obowiązkowe. 9. Uczeń ma prawo do poprawy oceny z pracy klasowej lub sprawdzianu w formie i terminie ustalonym przez nauczyciela. Chęć poprawy zgłasza najpóźniej tydzień od oddania pracy.  10. Uczeń ma prawo do zgłoszenia nieprzygotowania do lekcji 3 razy w semestrze zaznaczanej „minusem” w dzienniku. Przez nieprzygotowanie rozumiemy: brak zeszytu, brak pracy domowej, niegotowość do odpowiedzi, brak potrzebnych pomocy i przyborów. Za każde kolejne nieprzygotowanie uczeń otrzymuje ocenę niedostateczną. 11. W przypadku nie zgłoszenia nieprzygotowania, ujawnienie tego faktu skutkuje otrzymaniem oceny niedostatecznej. 12. Aktywność na lekcji nagradzana jest „plusami | PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z MATEMATYKI W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM  WRAZ Z OKREŚLENIEM WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH      OBOWIĄZUJĄCY ZESTAW PODRĘCZNIKÓW WYDANYCH PRZEZ GWO • Matematyka 3. Podręcznik dla gimnazjum. Nowa wersja, praca zbiorowa pod red. M. Dobrowolskiej, Gdańsk 2011 • Matematyka 3. Zbiór zadań, M. Braun, J. Lech, Gdańsk 2011      4 GODZ. TYGODNIOWO 115 GODZ. W CIĄGU ROKU    POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH:   K – konieczny - ocena dopuszczająca (2);    P – podstawowy - ocena dostateczna (3);   R – rozszerzający - ocena dobra (4);   D – dopełniający - ocena bardzo dobra (5);   W – wykraczający - ocena celująca (6)     Tematy nieobowiązkowe oznaczono szarym paskiem.       Nauczyciel matematyki: Adam Celep  DZIAŁ 1. LICZBY I WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE (26 h)    TEMAT ZAJĘĆ CELE PODSTAWOWE CELE PONADPODSTAWOWE  1. Lekcja organizacyjna. Uczeń: • zna podręcznik i zeszyt ćwiczeń, z których będzie korzystał w ciągu roku szkolnego na lekcjach matematyki (K) • zna PSO (K) Uczeń:  2-4. System dziesiątkowy • zna pojęcie notacji wykładniczej (K) • zna sposób zaokrąglania liczb (K) • rozumie potrzebę zaokrąglania liczb (K) • rozumie potrzebę stosowania notacji wykładniczej w praktyce (P) • umie oszacować wynik działań (K-P) • umie zaokrąglić liczby do podanego rzędu (K-P) • umie zapisać liczbę w notacji wykładniczej (P) • umie porównać liczby przedstawione w różny sposób (K-P) • umie zapisać liczbę w notacji wykładniczej (R) • umie porównać liczby przedstawione na różne sposoby (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe dotyczące różnych sposobów zapisywania liczb (R-D) • zna inne systemy zapisywania liczb (R) • umie zapisać liczby w systemie dwójkowym i nieduże – w     trójkowym (R-W) • umie przedstawić w systemie dziesiątkowym liczbę, którą zapisano w innym systemie(dwójkowym, trójkowym) (R-D)  5-6.System rzymski • zna znaki używane do zapisu liczb w systemie rzymskim (K) • zna zasady zapisu liczb w systemie rzymskim(P) • umie zapisać i odczytać liczby naturalne dodatnie w systemie rzymskim (K-P) • umie zapisać i odczytać w systemie rzymskim liczby większe od 4000 (R-D)  7-9. Liczby wymierne i niewymierne • zna pojęcia: liczby naturalnej, liczby całkowitej, liczby wymiernej (K) • zna pojęcia: liczby niewymiernej, liczby rzeczywistej (K) • zna pojęcia liczby przeciwnej do danej oraz odwrotności danej liczby(K) • rozumie różnicę pomiędzy rozwinięciem dziesiętnym liczby wymiernej a niewymiernej (P) • umie podać liczbę przeciwną do danej (K) oraz odwrotność danej liczby (K-P) • umie podać rozwinięcie dziesiętne ułamka zwykłego (K-P) • umie odczytać współrzędną punktu na osi liczbowej oraz zaznaczyć liczbę na osi liczbowej (K-P) • zna pojęcie potęgi o wykładniku: naturalnym (K),  całkowitym ujemnym (P) • zna pojęcie pierwiastka arytmetycznego II stopnia z liczby nieujemnej i III stopnia z dowolnej liczby (K) • umie obliczyć potęgę o wykładniku: naturalnym(K), całkowitym ujemnym (P) • umie obliczyć pierwiastek arytmetyczny II i III stopnia z liczb, które są odpowiednio kwadratami lub sześcianami liczb wymiernych (K) • umie oszacować wartość wyrażenia zawierającego pierwiastki (P-R) • umie porównać (K) oraz porządkować (K-P) liczby przedstawione w różny sposób  • umie odczytać współrzędne punktów na osi liczbowej i zaznaczyć liczbę na osi liczbowej (R) • umie porównać i porządkować liczby przedstawione w różny sposób (R-D)   10-11. Podstawowe działania na liczbach • zna algorytmy działań na ułamkach (K) • zna kolejność wykonywania działań (K) • umie wykonać działania łączne na liczbach (K-P) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z działaniami na liczbach (P) • umie obliczać wartości wyrażeń arytmetycznych zawierających większą liczbę działań (R-D) • umie dokonać porównań, szacując wartości w zadaniach tekstowych (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z działaniami na liczbach (R-D)  12-13. Działania na potęgach   i pierwiastkach • zna wzory dotyczące potęgowania i pierwiastkowania (K) • umie zapisać w postaci jednej potęgi iloczyny i ilorazy potęg o takich samych podstawach (K-P) • umie zapisać w postaci jednej potęgi iloczyny i ilorazy potęg o takich samych wykładnikach (K-P) • umie zapisać w postaci jednej potęgi potęgę potęgi o wykładnikach naturalnych (K-P), całkowitych (P-R) • stosuje w obliczeniach notację wykładniczą (P-R)  • umie wyłączyć czynnik przed znak pierwiastka (P)  • umie usunąć niewymierność z mianownika korzystając z własności pierwiastków (P) • umie oszacować wartość wyrażenia zawierającego pierwiastki (P-R) • umie oszacować wartość wyrażenia zawierającego pierwiastki (R-D) • umie wyłączyć czynnik przed znak pierwiastka (R) • umie włączyć czynnik pod znak pierwiastka (R-D) • umie usunąć niewymierność z mianownika korzystając z własności pierwiastków (R)   14-15. Obliczenia procentowe • zna pojęcie procentu (K) • zna pojęcie promila (K) • rozumie potrzebę stosowania procentów w życiu codziennym (K) • umie zamienić procent na ułamek i odwrotnie (K-P) • umie obliczyć procent danej liczby (K-P) • umie odczytać dane z diagramu procentowego (K-P) • umie obliczyć liczbę na podstawie danego jej procentu (P) • umie obliczyć jakim procentem jednej liczby jest druga liczba (P) • umie rozwiązać zadanie związane z procentami (P) • umie obliczyć liczbę na podstawie danego jej procentu (R) • umie obliczyć jakim procentem jednej liczby jest druga liczba(R) • umie rozwiązać zadanie związane z procentami (R-W)  16-17. Obliczenia procentowe (cd.) • zna pojęcie punktu procentowego (P) • zna pojęcie inflacji (P) • umie obliczyć liczbę większą lub mniejszą o dany procent  (P) • umie rozwiązać zadanie związane z procentami w kontekście praktycznym (P-R) • umie obliczyć o ile procent wzrosła lub zmniejszyła się liczba (P-R) umie obliczyć liczbę na podstawie jej procentowego wzrostu (obniżki) (P-R) • umie obliczyć liczbę na podstawie jej procentowego wzrostu (obniżki) (R-D)   18-19. Przekształcenia algebraiczne • zna pojęcia: wyrażenie algebraiczne, jednomian, suma algebraiczna, wyrazy podobne (K) • zna zasadę przeprowadzania redukcji wyrazów podobnych (K) • umie budować proste wyrażenia algebraiczne (K) • umie redukować wyrazy podobne w sumie algebraicznej (K-P) • umie dodawać i odejmować sumy algebraiczne (K-P) • umie mnożyć jednomiany, sumę algebraiczną przez jednomian (K) oraz sumy algebraiczne (K-P) • umie obliczyć wartość liczbową wyrażenia bez jego przekształcania (K-P) i po przekształceniu do postaci dogodnej do obliczeń (P) • umie przekształcać wyrażenia algebraiczne (P) • umie opisywać  zadania tekstowe za pomocą wyrażeń algebraicznych (P) • umie wyłączyć wspólny czynnik przed nawias (P) • umie obliczyć wartość liczbową wyrażenia po przekształceniu do postaci dogodnej do obliczeń (R-D) • umie przekształcać wyrażenia algebraiczne (R-D) • umie przekształcać wyrażenia algebraiczne stosując wzory skróconego mnożenia (R-D) • umie wyłączyć wspólny czynnik przed nawias (R-D) • umie usunąć niewymierność z mianownika stosując wzory skróconego mnożenia (R-D) • umie stosować przekształcenia wyrażeń algebraicznych w zadaniach tekstowych (R-W)  20-24. Równania i układy równań • zna pojęcie równania (K) • zna pojęcia równań: równoważnych, tożsamościowych, sprzecznych (P) • zna metodę równań równoważnych (K) • zna pojęcie układu równań (K) • zna pojęcie rozwiązania układu równań (K) • zna pojęcia układów: oznaczonych, nieoznaczonych, sprzecznych (P) • umie rozwiązać równanie (R-D) • umie rozwiązać nierówność (R-D) • umie rozwiązać układ liniowy metodą podstawiania lub metodą przeciwnych współczynników (R-D) • umie rozwiązać równanie, korzystając z proporcji (R-D) • umie rozwiązać równanie, korzystając z proporcji (R-D)  • zna metodę podstawiania (K) • zna metodę przeciwnych współczynników (K) • rozumie pojęcie rozwiązania równania (K) • rozumie pojęcie rozwiązania układu równań (K) • umie rozwiązać równanie (K-P) • umie rozwiązać układ równań liniowych metodą podstawiania lub metodą przeciwnych współczynników (K-P) • umie rozpoznać równanie sprzeczne lub tożsamościowe (P) • umie rozpoznać układ sprzeczny lub nieoznaczony (P) • umie rozwiązać równanie, korzystając z proporcji (K-P) • umie przekształcić wzór (P) • umie opisać za pomocą równania lub układu równań zadanie osadzone w kontekście praktycznym (P-R) • umie przekształcić wzór (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z zastosowaniem równań lub układów równań (R-W)  25. Powtórzenie wiadomości   26-27. Praca klasowa i jej omówienie   DZIAŁ 2. FUNKCJE (18 h)   28-30. Odczytywanie wykresów • rozumie wykres jako sposób prezentacji informacji (K) • umie odczytać informacje z wykresu (K) • umie interpretować informacje odczytane z wykresu (P) • umie interpretować informacje odczytane z wykresu (R-W)  31-33. Odczytywanie wykresów (cd.) • umie odczytać i porównać informacje z kilku wykresów narysowanych w jednym układzie współrzędnych (K-P) • umie interpretować informacje z kilku wykresów narysowanych w jednym układzie współrzędnych (P) • umie interpretować informacje z kilku wykresów narysowanych w jednym układzie współrzędnych (R-D)  34-36. Pojęcie funkcji. Zależności funkcyjne • zna pojęcie funkcji (K) • zna pojęcia: dziedzina, argument, wartość funkcji, zmienna zależna i niezależna (K) • zna pojęcie miejsca zerowego (K) • rozumie pojęcie przyporządkowania (K) • umie przedstawić funkcję za pomocą opisu słownego, wzoru, grafu, wykresu i tabelki (K-P) • umie odczytać wartość funkcji dla danego argumentu lub argument dla danej wartości z tabelki (K), wykresu (K) i grafu (K) • umie wskazać miejsce zerowe funkcji (P) • umie na podstawie wykresu funkcji określić jej monotoniczność (P) • umie przedstawić funkcję za pomocą opisu słownego, wzoru, grafu, wykresu i tabelki (R) • umie wskazać miejsce zerowe funkcji (R-W) • umie przedstawić wykres funkcji spełniającej warunki (R-D) • umie podać argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości dodatnie lub ujemne (R-D) • umie odczytać z wykresu argumenty, dla których funkcja przyjmuje największą lub najmniejszą wartość (P-R)  37-39. Wzory a wykresy • zna różne sposoby zapisu funkcji określonej danym wzorem (K-P) • rozumie związek między wzorem funkcji a jej wykresem (K) • zna etapy rysowania wykresów funkcji (P) • umie sprawdzić rachunkowo i na wykresie, czy punkt należy do wykresu funkcji (K) • umie na podstawie wzoru wyznaczyć argument dla danej wartości funkcji i odwrotnie (P) • zna nazwy wykresów niektórych funkcji ( liniowa, parabola) (R) • umie wyznaczyć współrzędne punktów przecięcia się wykresu z osiami układu współrzędnych (R-D) • umie dopasować wzory do wykresów funkcji (R-D) • umie zastąpić wzorem opis słowny funkcji (R-D)  • umie obliczyć miejsce zerowe funkcji (K-P) • umie odczytać z wykresu miejsce zerowe (K-P) • umie odczytać z wykresu zbiór argumentów, dla których funkcja przyjmuje wartości dodatnie lub ujemne (P) • umie odczytać z wykresu zbiór argumentów, dla których funkcja przyjmuje określone wartości  (R-D) • umie na podstawie wzoru narysować wykres funkcji (R-W) • potrafi rozwiązać zadania tekstowe związane z wykresem funkcji i jej wzorem  40-42. Zależności między wielkościami proporcjonalnymi • zna związek pomiędzy wielkościami wprost proporcjonalnymi (K) • zna kształt linii będącej wykresem wielkości wprost proporcjonalnych (K-P)  • zna pojęcie współczynnika proporcjonalności (K-P) • zna związek pomiędzy wielkościami odwrotnie proporcjonalnymi (K) • zna kształt linii będącej wykresem wielkości odwrotnie proporcjonalnych (K-P) • umie rozpoznać wielkości wprost proporcjonalne (P) • umie obliczyć współczynnik proporcjonalności (P) • umie opisać wzorem dane wielkości wprost proporcjonalne (P) • umie narysować wykres funkcji typu y=ax jeśli dziedziną jest zbiór liczb rzeczywistych (P) • umie rozpoznać wielkości odwrotnie proporcjonalne (P) • umie opisać wzorem dane wielkości odwrotnie proporcjonalne (P) • umie rozpoznać wielkości wprost proporcjonalne (R) • umie narysować wykres funkcji typu y=ax (R-D) • umie rozwiązywać zadania tekstowe związane z wielkościami wprost proporcjonalnymi oraz ich wykresami (R-W) • umie rozpoznać wielkości odwrotnie proporcjonalne (R) • umie rozwiązywać zadania tekstowe związane z wielkościami odwrotnie proporcjonalnymi oraz ich wykresami (R-W)  43. Powtórzenie wiadomości   44-45. Praca klasowa i jej omówienie   DZIAŁ 3. FIGURY NA PŁASZCZYŹNIE (17 h)   46-48. Trójkąty • zna pojęcie trójkąta (K) • zna warunek istnienia trójkąta (P) • zna sumę miar kątów wewnętrznych trójkąta (K) • zna wzór na pole dowolnego trójkąta (K) • zna twierdzenie Pitagorasa i twierdzenie do niego odwrotne (K) • zna wzory na obliczanie wysokości i pola trójkąta równobocznego (K) • zna zależność między bokami i kątami trójkąta prostokątnego o kątach 900, 450, 450 oraz 900, 300, 600 (P) • rozumie zasadę klasyfikacji trójkątów (P) • rozumie potrzebę stosowania twierdzenia Pitagorasa i twierdzenia do niego odwrotnego (K) • umie sprawdzić, czy z odcinków o danych długościach można zbudować trójkąt (P) • umie obliczyć miarę trzeciego kąta trójkąta, mając dane dwa pozostałe (K) • umie zapisać wzór Pitagorasa dla trójkąta prostokątnego (K) • umie obliczyć długość przeciwprostokątnej (K) i przyprostokątnej na podstawie twierdzenia Pitagorasa (P) • umie obliczyć wysokość i pole trójkąta równobocznego o danym boku (K) • umie obliczyć pole trójkąta o danej podstawie i wysokości (K) • umie obliczyć długość odcinka w układzie współrzędnych (P) • umie sprawdzić, czy trójkąt o danych bokach jest prostokątny (K-P) • umie rozwiązać trójkąt prostokątny o kątach 900, 450, 450 oraz 900, 300, 600 (P) • umie obliczyć pole i obwód trójkąta (P) • umie wyznaczyć kąty trójkąta na podstawie danych z rysunku (K-P) • umie sprawdzić, czy trójkąt o danych bokach jest prostokątny (R) • umie rozwiązać trójkąt prostokątny o kątach 900, 450, 450 oraz 900, 300, 600 (R-D) • umie obliczyć pole trójkąta ograniczonego wykresami funkcji liniowych oraz osią OX lub OY (R-D) • umie obliczyć pole i obwód trójkąta (R-D) • umie wyznaczyć kąty trójkąta na podstawie danych z rysunku (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z trójkątami (R-W)  49-51. Czworokąty • zna definicję prostokąta, kwadratu, trapezu, równoległoboku i  rombu (K) • zna wzory na obliczanie pól powierzchni czworokątów (K) • zna własności czworokątów (K) • rozumie zasadę klasyfikacji czworokątów (P) • umie obliczyć pole i obwód czworokąta (K-P) • umie obliczyć pole wielokąta (P) • umie wyznaczyć kąty czworokąta na podstawie danych z rysunku (K-P) • umie obliczyć pole czworokąta (R) • umie obliczyć pole wielokąta (R) • umie wyznaczyć kąty czworokąta na podstawie danych  z rysunku (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z wielokątami (R-W)  52-53. Koła i okręgi • zna pojęcie okręgu i koła (K) • zna elementy okręgu i koła (K) • zna wzór na obliczanie długości okręgu (K) • zna wzór na obliczanie pola koła (K) • zna pojęcie łuku i  wycinka koła (K) • zna wzór na obliczanie długości łuku (P) • zna wzór na obliczanie pola wycinka koła (P) • zna twierdzenie o kącie wpisanym opartym na półokręgu (P) • zna pojęcie stycznej do okręgu (K) • rozumie sposób wyznaczenia liczby  (P) • umie obliczyć długość okręgu znając jego promień lub średnicę (K-P) • umie obliczyć pole koła, znając jego promień lub średnicę (K-P) • umie obliczyć pole koła, znając jego obwód i odwrotnie (P) • umie obliczyć długość łuku jako określonej części okręgu (K) • umie obliczyć pole wycinka koła jako określonej części koła (K) • umie obliczyć długość łuku i pole wycinka koła, znając miarę kąta środkowego (P) • umie obliczyć obwód figury ograniczonej łukami i odcinkami (P) • umie obliczyć pole figury złożonej z wielokątów i wycinków koła (P) • umie obliczyć pole koła, znając jego obwód i odwrotnie (R) • umie obliczyć pole odcinka koła (R-D) • umie obliczyć obwód figury ograniczonej łukami i odcinkami  (R-D) • umie obliczyć pole figury złożonej z wielokątów i wycinków koła (R-D) • umie stosować własność stycznej w obliczaniu miar kątów (R) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z okręgami i kołami (R-W)  54. Wzajemne położenie dwóch okręgów • zna pojęcie okręgów rozłącznych, przecinających się i stycznych (K) • umie określić wzajemne położenie dwóch okręgów, znając ich promienie i odległość między ich środkami (P) • umie obliczyć odległość między środkami okręgów, znając ich promienie i położenie (P) • umie rozwiązać zadanie z okręgami w układzie współrzędnych (P) • umie określić wzajemne położenie dwóch okręgów, znając ich promienie i odległość między ich środkami (R) • umie obliczyć odległość między środkami okręgów, znając ich promienie i położenie (R-D) • umie rozwiązać zadanie z okręgami w układzie współrzędnych (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z wzajemnym położeniem dwóch okręgów (R-W)  55-56. Wielokąty i okręgi • zna pojęcie okręgu opisanego na wielokącie i wpisanego w wielokąt (K) • zna pojęcie symetralnej odcinka (K) • zna pojęcie dwusiecznej kąta (K) • zna pojęcie wielokąta foremnego (K) • zna wzór na promień okręgu opisanego i wpisanego w kwadrat, trójkąt równoboczny  i sześciokąt (P) • umie konstruować sześciokąt i ośmiokąt foremny wpisany w okrąg o danym promieniu  (K-P) • umie konstruować symetralną odcinka (K) • umie konstruować dwusieczną kąta (K) • umie obliczyć miarę kąta wewnętrznego wielokąta foremnego (P) • umie obliczyć długości promieni, pola i obwody kół wpisanych i opisanych na kwadracie, trójkącie równobocznym i sześciokącie (P-R) • umie obliczyć długości promieni, pola i obwody kół wpisanych  i opisanych na kwadracie, trójkącie równobocznym  i sześciokącie (P-R) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z okręgami opisanymi i wpisanymi w wielokąty foremne (R-W)  57-59. Symetrie • zna pojęcie punktów i figur symetrycznych względem prostej i względem punktu (K) • zna pojęcie osi symetrii figury oraz środka symetrii figury (K) • rozumie pojęcie osi symetrii figury  i potrafi ją wskazać w prostych przypadkach (K) • rozumie pojęcie środka symetrii figury  i potrafi go wskazać w prostych przypadkach (K) • umie znajdować punkty symetryczne do danych względem prostej i względem punktu (K) • umie rysować figury w symetrii osiowej, gdy figura i oś nie mają punktów wspólnych (K),  lub mają punkty wspólne (P) • umie rysować figury w symetrii środkowej, gdy środek symetrii nie należy do figury (K)  lub należy do figury (P) • umie określić własności punktów symetrycznych (P) • umie znajdować punkty i figury symetryczne względem osi oraz początku układu współrzędnych (K-P) • umie budować figury posiadające oś symetrii i nie posiadające środka symetrii (P) • umie budować figury o określonej ilości osi symetrii (P) • umie wskazywać osie i środki symetrii figur złożonych (R-D) • umie budować figury posiadające środek symetrii i nie posiadające osi symetrii (R) • umie budować figury o określonej ilości osi symetrii (R) • umie podać współrzędne punktów symetrycznych względem prostych postaci y=a, x=a (D)  60. Powtórzenie wiadomości   61-62. Praca klasowa i jej omówienie    DZIAŁ 4. FIGURY PODOBNE (11 h)   63-65. Podobieństwo figur • zna pojęcie figur podobnych i skali podobieństwa (K) • zna warunki podobieństwa wielokątów (K) • rozumie pojęcie figur podobnych i potrafi je rozpoznać (K) • rozumie pojęcie skali podobieństwa (K) • umie określić skalę podobieństwa (K-P) • umie podać wymiary figury podobnej w danej skali (K-P) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z figurami podobnymi (P) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z figurami podobnymi (R) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z figurami podobnym (D-W)   66-67. Pola figur podobnych • zna wzór na stosunek pól figur podobnych (K) • umie określić stosunek pól figur podobnych (P) • umie obliczyć pole figury podobnej znając skalę podobieństwa (P) • umie obliczyć skalę podobieństwa znając pola figur podobnych (P) • umie obliczyć pole figury podobnej (R) • umie określić stosunek pól figur podobnych (R) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z polami figur podobnych (D-W) • umie stosować jednokładność do powiększania lub pomniejszania figury w podanej skali (D-W)  68-69. Prostokąty podobne. Trójkąty prostokątne podobne • zna cechę podobieństwa prostokątów (K) • zna cechę podobieństwa trójkątów prostokątnych wynikającą ze stosunku długości przyprostokątnych (K) • umie rozpoznać prostokąty podobne (K-P) • umie rozpoznać trójkąty prostokątne podobne (K-P) • umie obliczyć długości boków trójkąta podobnego, znając skalę podobieństwa (K-P) • umie rozpoznać trójkąty prostokątne podobne (R-D) • umie uzasadnić podobieństwo trójkątów prostokątnych (D-W) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z prostokątami podobnymi i trójkątami prostokątnymi podobnymi (D-W) • zna konstrukcję złotego prostokąta (W)  70-71. Trójkąty prostokątne podobne (cd.) • zna cechy podobieństwa trójkątów prostokątnych (K) • umie sprawdzić podobieństwo trójkątów prostokątnych o danych bokach (P) • umie sprawdzić podobieństwo trójkątów prostokątnych o danym kącie ostrym (P) • umie określić długości boków trójkąta prostokątnego podobnego, znając skalę podobieństwa (R-D) • umie uzasadniać podobieństwo trójkątów prostokątnych (R) • umie rozwiązać zadanie tekstowe wykorzystujące cechy trójkątów podobnych (R-W)  72-73. Praca klasowa   i jej omówienie    DZIAŁ 5. BRYŁY (17 h)   74-76.Graniastosłupy • zna pojęcie graniastosłupa, prostopadłościanu i sześcianu oraz ich budowę (K) • zna pojęcie graniastosłupa prostego i prawidłowego (K) • zna wzory na obliczanie pola powierzchni i objętości graniastosłupa (K) • zna pojęcie przekroju graniastosłupa (P) • zna jednostki pola i objętości (K) • rozumie sposób tworzenia nazw graniastosłupów (K) • rozumie zasady zamiany jednostek pola i objętości (P) • umie określić ilość wierzchołków, krawędzi i ścian graniastosłupa (K) • umie obliczyć sumę długości krawędzi graniastosłupa (K-P) • umie obliczyć pole powierzchni i objętość graniastosłupa, podstawiając do wzoru (K-P) • umie zamieniać jednostki pola i objętości (P) • umie rozpoznać siatkę graniastosłupa (K-P) • umie rysować graniastosłup w rzucie równoległym (K-P) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z graniastosłupem (P) • umie obliczyć długość odcinka w graniastosłupie korzystając z twierdzenia Pitagorasa (P) • umie zamieniać jednostki pola i objętości (R) • umie rozpoznać siatkę graniastosłupa (R-W) • umie obliczyć długość odcinka w graniastosłupie korzystając  z twierdzenia Pitagorasa (R-D) • umie obliczyć długość odcinka w graniastosłupie korzystając  z własności trójkątów prostokątnych o kątach 900, 450, 450 oraz 900, 300, 600 (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z graniastosłupem (R-W)   77-79. Ostrosłupy • zna pojęcie ostrosłupa i czworościanu (K) • zna pojęcie ostrosłupa prawidłowego i czworościanu foremnego (K) • zna budowę ostrosłupa (K) • umie określić ilość wierzchołków, krawędzi i ścian ostrosłupa (K) • zna wzory na obliczanie pola powierzchni i objętości ostrosłupa (K) • zna pojęcie wysokości ostrosłupa (K) • rozumie sposób tworzenia nazw ostrosłupów (K) • umie obliczyć sumę długości krawędzi ostrosłupa (K-P) • umie obliczyć pole powierzchni i objętość ostrosłupa, podstawiając do wzoru (K-P) • umie rysować ostrosłup w rzucie równoległym (K-P) • umie rozpoznać siatkę ostrosłupa (K-P) • umie obliczyć długość odcinka w ostrosłupie korzystając z twierdzenia Pitagorasa (P) • zna pojęcie przekroju ostrosłupa (R) • umie zamieniać jednostki pola i objętości (R) • umie rozpoznać siatkę ostrosłupa (R-W) • umie obliczyć długość odcinka w ostrosłupie korzystając  z twierdzenia Pitagorasa (R-D) • umie obliczyć długość odcinka w ostrosłupie korzystając  z własności trójkątów prostokątnych o kątach 900, 450, 450 oraz 900, 300, 600 (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z ostrosłupem  (R-W)  80-81. Przykłady brył obrotowych • zna pojęcie bryły obrotowej i osi obrotu (K) • zna pojęcia: walec, stożek, kula, sfera (K) • zna budowę brył obrotowych (K) • zna pojęcie przekroju bryły obrotowej (K) • zna pojęcie kąta rozwarcia stożka (P) • umie rysować bryły obrotowe w rzucie równoległym (K) • umie określić rodzaj bryły powstałej w wyniku obrotu danej figury (K-P) • umie określić wymiary bryły powstałej w wyniku obrotu danej figury (K-P) • umie obliczyć pole przekroju osiowego bryły obrotowej  (P) • umie określić wymiary bryły powstałej w wyniku obrotu danej figury (R-D) • umie obliczyć pole przekroju osiowego bryły obrotowej (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z bryłami obrotowymi (D-W)  82-83. Walec • zna wzór na objętość i pole powierzchni całkowitej walca (K) • rozumie pojęcie walca  (K) • umie kreślić siatkę walca (K-P) • umie obliczyć pole powierzchni całkowitej lub bocznej walca, podstawiając do wzoru (K-P) • umie obliczyć objętość walca, podstawiając do wzoru (K-P) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z polem powierzchni całkowitej lub objętością walca (P) • umie stosować twierdzenie Pitagorasa w zadaniach o walcu  • (R-D) • umie stosować własności trójkątów prostokątnych o kątach 900, 450, 450 oraz 900, 300, 600 w zadaniach o walcu (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z polem powierzchni całkowitej lub objętością walca (D-W) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z bryłami złożonymi z walców (R-W)  84-85. Stożek • zna wzór na objętość i pole powierzchni całkowitej stożka (K) • rozumie pojęcie stożka (K) • umie kreślić siatkę stożka (K-P) • umie obliczyć pole powierzchni całkowitej lub bocznej stożka, podstawiając do wzoru (K-P) • umie obliczyć objętość stożka, podstawiając do wzoru (K-P) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z polem powierzchni całkowitej lub objętością stożka (P) • umie stosować twierdzenie Pitagorasa w zadaniach o stożku  (R-D) • umie stosować własności trójkątów prostokątnych o kątach 900, 450, 450 oraz 900, 300, 600 w zadaniach o stożku (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z polem powierzchni całkowitej lub objętością stożka (D-W) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z bryłami złożonymi z walców i stożków (R-W) • umie rozwiązać zadanie związane ze stożkiem ściętym (W)  86-87. Kula • rozumie pojęcie kuli i sfery, wskazuje modele (K) • zna wzór na objętość i pole powierzchni całkowitej kuli i sfery (K) • umie obliczyć pole powierzchni całkowitej sfery i objętość kuli, znając promień (K) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z polem powierzchni lub objętością kuli (P) • umie obliczyć pole przekroju kuli o danym promieniu, wykonanego w danej odległości od środka (D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z polem powierzchni lub objętością kuli (R-W) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z zamianą kształtu brył przy stałej objętości (D-W) • umie obliczyć pole powierzchni i objętość nietypowej bryły, powstałej w wyniku obrotu danej figury wokół osi (D-W)  88. Powtórzenie wiadomości   89-90. Praca klasowa i jej omówienie     DZIAŁ 6. MATEMATYKA W ZASTOSOWANIACH (15 h)   91-92. Zamiana jednostek • zna pojęcie jednostki (K) • rozumie zasadę zamiany jednostek (P) • umie posługiwać się jednostkami miary (K) • umie zamieniać jednostki stosowane w praktyce (K-P) • umie zamieniać jednostki nietypowe (P-D) • umie wykonać obliczenia w sytuacjach praktycznych, stosując zamianę jednostek (P-D) • umie zamieniać jednostki stosowane w praktyce (R) • umie zamieniać jednostki nietypowe (R-D) • umie wykonać obliczenia w sytuacjach praktycznych, stosując zamianę jednostek (R-D)  93-94. Czytanie informacji • umie odczytać informacje przedstawione w formie tekstu, tabeli, schematu (K-P) • umie selekcjonować informacje (K-P) • umie porównać informacje (K-P) • umie analizować informacje (P) • umie przetwarzać informacje (P) • umie interpretować informacje (K-P) • umie wykorzystać informacje w praktyce (K-P) • umie porównać informacje (R) • umie analizować informacje (R-W) • umie przetwarzać informacje (R-W) • umie interpretować informacje (R-W) • umie wykorzystać informacje w praktyce (R-W)  95-96. Czytanie diagramów • zna pojęcie diagramu (K) • rozumie pojęcie diagramu (K) • umie odczytać informacje przedstawione na diagramie (K) • umie selekcjonować informacje (K-P) • umie porównać informacje (K-P) • umie analizować informacje (P) • umie przetwarzać informacje (P) • umie interpretować informacje (K-P) • umie wykorzystać informacje w praktyce (K-P) • umie porównać informacje (R) • umie analizować informacje (R-W) • umie przetwarzać informacje (R-W) • umie interpretować informacje (R-W) • umie wykorzystać informacje w praktyce (R-W)  97-98. Czytanie map • zna pojęcie mapy (K) • zna pojęcie skali mapy (K) • rozumie pojęcie skali mapy (K) • umie ustalić skalę mapy (K-P) • umie ustalić odległości na mapie o danej skali (K-P) • umie określić na podstawie poziomic wysokość szczytu (K-P) • umie na podstawie poziomic określić kształt góry (P)  • umie ustalić odległość wzdłuż stoku (P) • umie ustalić odległość wzdłuż stoku (R) • umie określić azymut (R) • na podstawie poziomic umie określić nachylenie (R) • umie obliczyć lokalny czas w różnych miejscach na kuli ziemskiej (R-D) • umie podać długość geograficzną dla miejsc na Ziemi mających określony czas (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z mapą (D-W)  99-100.VAT i inne podatki • zna pojęcie oprocentowania (K) • zna pojęcia: cena netto, cena brutto (K) • rozumie pojęcie podatku (K) • rozumie pojęcie podatku VAT (K-P) • umie obliczyć wartość podatku VAT oraz cenę brutto dla danej stawki VAT (K-P) • umie obliczyć podatek od wynagrodzenia (K-P) • umie obliczyć cenę netto znając cenę brutto oraz VAT (P) • umie wykonać obliczenia w różnych sytuacjach praktycznych, operuje procentami (R-D) • umie obliczyć VAT przed obniżką znając cenę brutto po obniżce o dany procent (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z obliczaniem różnych podatków (R-W)  101. Lokaty bankowe • zna pojęcie oprocentowania (K) • rozumie pojęcie oprocentowania (K) • umie obliczyć stan konta po roku czasu znając oprocentowanie (K) • umie wykonać obliczenia w różnych sytuacjach praktycznych, operuje procentami (K-P) • umie obliczyć stan konta po kilku latach (P) • umie obliczyć oprocentowanie, znając otrzymaną po roku kwotę i odsetki (P) • umie porównać lokaty bankowe (P) • umie wykonać obliczenia w różnych sytuacjach praktycznych, operuje procentami (R-D) • umie obliczyć stan konta po kilku latach (R) • umie porównać lokaty bankowe  (R-D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z oprocentowaniem (R-W)  102-103. Prędkość, droga, czas • zna zależność między prędkością, drogą i czasem (K) • umie obliczyć prędkość, drogę lub czas, mając dwie pozostałe wielkości (K-P) • umie zamienić jednostki prędkości (P)  • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z prędkością, drogą i czasem (P) • umie obliczyć prędkość, drogę lub czas, mając dwie pozostałe wielkości z zamianą jednostek (R) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z prędkością, drogą i czasem na bazie wykresu (D) • umie rozwiązać zadanie tekstowe związane z prędkością, drogą i czasem (R-W)  104-105. Obliczenia w fizyce i chemii • umie przekształcić wzór (K-P) • umie obliczyć o jaki procent zmienia się dana wielkość fizyczna (P) • umie rozwiązać zadanie dotyczące: -zmian długości, objętości, ciśnienia pod wpływem temperatury (K-P) -zamiany jednostek temperatury (K-P)  -gęstości (K-P) -cząsteczek, pierwiastków i atomów (K-P)  -roztworów (K-P) • umie przekształcić wzór (R-D) • umie sporządzić wykres wielkości podanych w tabeli oraz odczytać z niego potrzebne informacje (R-D) • umie rozwiązać zadanie dotyczące: -zmian długości, objętości, ciśnienia pod wpływem temperatury (R-D) -zamiany jednostek temperatury (R-D)  -gęstości (R-D)  -cząsteczek, pierwiastków i atomów (R-D) -roztworów (R-D)  DZIAŁ 7. ROZRYWKI MATEMATYCZNE (4 h)   106. Zagadki z monetami   107. Łamigłówki logiczne   108-109. Pytania Fermiego .  110-115. Godziny do dyspozycji nauczyciela

Maciej Trzeciak

PSO z geografii

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA STOPNIE SZKOLNE

KL. III

 

 

 

Dopuszczający

Dostateczny

Dobry

Bardzo dobry

Celujący

Sąsiedzi Polski

Czech i Słowacji

  • lokalizuje na mapie Czechy i Słowację,
  • podaje nazwy stolic Czech i Słowacji oraz wskazuje na mapie ich położenie,
  • podaje przykłady walorów turystycznych Czech i Słowacji
  • opisuje, korzystając z mapy, położenie geograficzne Czech i Słowacji,
  • lokalizuje na mapie wskazane krainy geograficzne, rzeki oraz miasta Czech i Słowacji
  • porównuje, na podstawie map, środowisko przyrodnicze (w tym bogactwa mineralne) Czech i Słowacji,
  • podaje przykłady współzależności między środowiskiem przyrodniczym a działalnością gospodarczą w omawianych państwach
  • wykazuje różnice w rozwoju gospodarczym Czech i Słowacji
  • wykazuje wpływ przystąpienia do UE Czech i Słowacji na rozwój gospodarczy tych państw

Ukraina, Białoruś, Litwa

  • wskazuje na mapie Ukrainę, Białoruś i Litwę,
  • podaje nazwy stolic omawianych państw oraz lokalizuje je na mapie,
  • odczytuje z mapy nazwy największych rzek oraz miast omawianych państw
  • opisuje położenie geograficzne Ukrainy, Białorusi i Litwy,
  • wskazuje na mapie miejsca występowania wybranych surowców mineralnych w omawianych państwach,
  • charakteryzuje warunki środowiska przyrodniczego w omawianych państwach z punktu widzenia przydatności dla rolnictwa,
  • wymienia główne kierunki produkcji rolnej w omawianych państwach,
  • przedstawia konsekwencje awarii elektrowni w Czarnobylu
  • porównuje, na podstawie map, środowisko przyrodnicze Ukrainy, Białorusi i Litwy,
  • przedstawia cechy rolnictwa Ukrainy, Białorusi i Litwy,
  • podaje przykłady przemian społecznych i gospodarczych na Ukrainie,
  • wskazuje przyczyny i konsekwencje ujemnego przyrostu naturalnego na Ukrainie
  • porównuje, korzystając z danych statystycznych, gospodarkę Białorusi i Litwy,
  • porównuje, korzystając z danych statystycznych, poziom gospodarki Ukrainy z poziomem gospodarki innych państw (uwzględniając główne kierunki oraz cechy wyróżniające)
  • porównuje zmiany społeczne i gospodarcze zachodzące na Białorusi i na Litwie po 1990 roku,
  • podaje przykłady powiązań gospodarczych między Rosją a Białorusią

Rosja

  • wskazuje na mapie Rosję oraz podaje nazwę jej stolicy,
  • lokalizuje na mapie stolicę Rosji,
  • lokalizuje na mapie wskazane obiekty geograficzne Rosji
  • (krainy geograficzne, rzeki, jeziora, morza, miasta)
  • opisuje, korzystając z mapy, położenie geograficzne Rosji oraz jej stolicy,
  • podaje przykłady konsekwencji dużej rozciągłości południkowej i równoleżnikowej,
  • wskazuje, korzystając z map tematycznych, miejsca występowania wybranych surowców mineralnych i obszary upraw wybranych roślin,
  • wymienia przyczyny spadku liczby ludności Rosji w ostatnim okresie,
  • przedstawia zróżnicowanie narodowościowe i kulturowe Rosji,
  • wskazuje, korzystając z mapy demograficznej, obszary o dużej i małej gęstości zaludnienia
  • charakteryzuje, na podstawie map, środowisko przyrodnicze Rosji,
  • porównuje, korzystając z map, środowisko przyrodnicze europejskiej i azjatyckiej części Rosji,
  • wykazuje różnice w zaludnieniu różnych regionów Rosji i wskazuje przyczyny tych różnic,
  • wykazuje rolę surowców energetycznych w gospodarce Rosji
  • wykazuje zależności między elementami środowiska przyrodniczego Rosji,
  • porównuje zagospodarowanie azjatyckiej i europejskiej części Rosji,
  • podaje przyczyny wyludniania się Syberii
  • ocenia, na podstawie map, warunki środowiska przyrodniczego wskazanych obszarów Rosji z punktu widzenia życia i działalności człowieka,
  • wyszukuje w źródłach statystycznych dane dotyczące miejsca Rosji w produkcji przemysłowej świata

Niemcy

  • lokalizuje na mapie Niemcy oraz ich stolicę,
  • lokalizuje na mapie przynajmniej trzy rzeki i trzy miasta Niemiec
  • opisuje, korzystając z mapy, położenie geograficzne Niemiec oraz ich stolicy,
  • lokalizuje na mapie wskazane obiekty geograficzne Niemiec:
  • krainy geograficzne,
  • rzeki,
  • miasta,
  • wymienia główne cechy gospodarki Niemiec (nowoczesny, dobrze rozwinięty przemysł, wysoki poziom rolnictwa towarowego)
  • charakteryzuje, na podstawie map, środowisko przyrodnicze Niemiec,
  • wykazuje na przykładach związek produkcji rolnej Niemiec z warunkami środowiska przyrodniczego,
  • identyfikuje cechy rolnictwa towarowego,
  • przedstawia główne kierunki i przyczyny zmian w strukturze przemysłu w Reńsko-Westfalskim Okręgu Przemysłowym jako przykład zmian zachodzących w przemyśle w Europie Zachodniej
  • wyjaśnia, dlaczego starzenie się społeczeństwa Niemiec jest problemem społecznym i gospodarczym (z uwzględnieniem imigracji)
  • przedstawia problemy gospodarcze powstałe w wyniku połączenia NRD i RFN,
  • ocenia, na podstawie danych statystycznych, efektywność i towarowość  rolnictwa Niemiec
  • ocenia środowisko przyrodnicze z punktu widzenia gospodarki kraju,
  • wyjaśnia przyczyny dynamicznego rozwoju gospodarczego Niemiec,
  • wykazuje rolę Niemiec w Europie

Europa

Kraje skandynawskie

  • lokalizuje na mapie kraje skandynawskie oraz ich stolice

pojęcia: gejzer

 

  • przedstawia, korzystając z map, cechy położenia państw skandynawskich,
  • podaje, korzystając z map, cechy środowiska przyrodniczego państw skandynawskich,
  • wymienia czynniki wpływające na średnią długość życia ludności w krajach skandynawskich,
  • podaje przykłady działalności gospodarczej państw skandynawskich wynikającej z cech środowiska przyrodniczego tych krajów
  • wykazuje, na podstawie map tematycznych, związki między głównymi cechami środowiska przyrodniczego Europy Północnej a głównymi kierunkami rozwoju gospodarczego omawianych państw:
  • wpływ nadmorskiego położenia na gospodarkę Norwegii,
  • racjonalne wykorzystanie zasobów naturalnych (w tym rzek) w krajach Europy Północnej,
  • wykorzystanie cech środowiska przyrodniczego dla rozwoju rolnictwa w Danii,
  • wykorzystanie cech środowiska przyrodniczego dla rozwoju rybołówstwa w Islandii
  • przedstawia, na podstawie map:
  • wspólne cechy środowiska przyrodniczego omawianych państw,
  • cechy środowiska przyrodniczego wyróżniające dane państwo,
  • wykazuje zależność między położeniem Islandii w strefie ryftu a występowaniem wulkanów i gejzerów,
  • podaje cechy gospodarki, które wyróżniają dane państwo
  • porównuje, na podstawie danych statystycznych, wskaźniki rozwoju gospodarczego państw skandynawskich

Wielka Brytania

  • wskazuje na mapie wielką Brytanię oraz jej stolicę,
  • przedstawia wyspiarskie położenie Wielkiej Brytanii
  • podaje cechy położenia Wielkiej Brytanii,
  • lokalizuje na mapie wskazane wyspy należące do Wielkiej Brytanii,
  • lokalizuje na mapie krainy geograficzne i historyczne Wielkiej Brytanii,
  • wykazuje wpływ położenia Wielkiej Brytanii na jej klimat
  • charakteryzuje środowisko przyrodnicze Wielkiej Brytanii,
  • przedstawia główne kierunki i przyczyny zmian w strukturze przemysłu Okręgu Środkowoangielskiego
  • przedstawia cechy nowoczesnego przemysłu i rolnictwa Wielkiej Brytanii
  • wykazuje znaczenie rewolucji przemysłowej i podbojów kolonialnych dla rozwoju Wielkiej Brytanii
  • przedstawia rolę imigrantów w gospodarce kraju

Francja

  • wskazuje na mapie Francję i jej stolicę,
  • wskazuje na mapie przynajmniej trzy rzeki i trzy miasta Francji,
  • przedstawia znaczenie Paryża jako światowej metropolii

pojęcia: technopolia

 

  • opisuje położenie geograficzne Francji oraz jej stolicy,
  • lokalizuje na mapie główne krainy geograficzne,
  • lokalizuje na mapie wskazane:
  • rzeki,
  • miasta,
  • wskazuje, korzystając z map tematycznych, miejsca występowania wybranych surowców mineralnych i obszary upraw wybranych roślin
  • charakteryzuje, na podstawie map, środowisko przyrodnicze Francji,
  • lokalizuje na mapie wskazane okręgi przemysłowe,
  • wykazuje wpływ warunków środowiska przyrodniczego na kierunki produkcji rolnej w różnych regionach Francji,
  • wykazuje cechy rolnictwa towarowego i wyjaśnia przyczyny wysokiego poziomu rolnictwa Francji,
  • uzasadnia znaczenie Paryża jako światowej metropolii
  • przedstawia rolę rolnictwa i przemysłu w gospodarce kraju,
  • przedstawia cechy położenia, wielkości oraz układu przestrzennego Paryża
  • porównuje, na podstawie danych statystycznych, efektywność rolnictwa Francji z rolnictwem innych państw Europy,
  • przedstawia, na podstawie wskazanych źródeł wiedzy, pozycję Francji w gospodarce Europy

Austria

  • lokalizuje na mapie Austrię i jej stolicę,
  • wskazuje na mapie obiekty geograficzne: Alpy, Dunaj,
  • podaje przykłady działalności gospodarczej w Alpach na przykładzie Austrii
  • opisuje położenie geograficzne Austrii oraz jej stolicy,
  • charakteryzuje łańcuch górski Alp
  • wykazuje (na przykładzie Austrii) wpływ gór na:
  • rozmieszczenie ludności,
  • gospodarkę krajów alpejskich,
  • piętrowość gospodarki rolnej w Alpach,
  • wykorzystanie rzek do rozwoju energetyki,
  • rozwój turystyki,
  • transport
  • wykazuje związki między elementami środowiska przyrodniczego Alp (piętrowość klimatu i roślinności, gleby, fen)
  • przedstawia problemy rozwoju turystyki w Austrii

Walory turystyczne Europy Południowej. Planujemy wycieczkę po wybranych krajach Europy

  • podaje, korzystając z mapy, nazwy europejskich państw położonych nad Morzem Śródziemnym,
  • uzasadnia, dlaczego turyści chętnie odwiedzają państwa położone w rejonie Morza Śródziemnego,
  • projektuje, na podstawie wskazanego źródła wiedzy geograficznej, trasę wycieczki po wybranym mieście Europy
  • wymienia nazwy państw położonych w Europie Południowej i lokalizuje je na mapie,
  • wymienia przykłady elementów środowiska  przyrodniczego, które stanowią walory turystyczne państw śródziemnomorskich,
  • wymienia przykłady zabytków kultury materialnej państw Europy Południowej,
  • wymienia przykłady miast w wybranym regionie Europy najchętniej odwiedzanych przez turystów,
  • wymienia przykłady zabytków kultury materialnej we wskazanych miastach Europy

pojęcia: przemysł turystyczny

 

  • przedstawia wspólne cechy środowiska przyrodniczego krajów basenu Morza Śródziemnego,
  • wymienia przykłady walorów turystycznych państw śródziemnomorskich,
  • opracowuje, korzystając z map, przewodników, internetu, trasę wycieczki po wybranej części Europy,
  • prezentuje opracowaną trasę wycieczki po wybranej części Europy
  • wymienia, na podstawie dowolnych źródeł informacji geograficznej,  przykłady miejsc ( w tym miasta) Europy Południowej najchętniej odwiedzane przez turystów,
  • rozpoznaje na fotografiach wskazane zabytki kultury materialnej Europy
  • wykazuje związki między rozwojem turystyki państw Europy Południowej a warunkami przyrodniczymi tych państw,
  • wykazuje wpływ dziedzictwa kultury śródziemnomorskiej na rozwój turystyki w regionie basenu Morza Śródziemnego

Azja

Azja – kontynent kontrastów

  • lokalizuje na mapie Azję,
  • opisuje położenie Azji w stosunku do równika i południka 0°,
  • lokalizuje, korzystając z mapy, wskazane obiekty geograficzne:
  • największe wyspy i półwyspy,
  • krainy geograficzne (Himalaje i ich najwyższy szczyt, przynajmniej dwie wyżyny i dwie niziny),
  • rzeki (przynajmniej cztery)
  • opisuje położenie geograficzne Azji w stosunku do innych kontynentów i oceanów,
  • nazywa i lokalizuje na mapie wybrane elementy linii brzegowej Azji,
  • nazywa i lokalizuje na mapie główne formy ukształtowania powierzchni Azji,
  • wskazuje na mapie Azji obszary występowania głównych typów klimatu,
  • wskazuje na mapie Azji obszary występowania wybranych formacji roślinnych,
  • podaje przynajmniej dwa przykłady kontrastów przyrodniczych Azji
  • oblicza rozciągłość południkową i równoleżnikową Azji,
  • charakteryzuje, korzystając z map tematycznych, środowisko przyrodnicze wskazanego obszaru Azji,
  • wyjaśnia mechanizm powstawania monsunów,
  • wskazuje na mapie obszary bezodpływowe
  • przedstawia związek między klimatem a stanem wód rzek w Azji w różnych porach roku,
  • wyjaśnia przyczynę występowania bagien na Nizinie Zachodniosyberyjskiej,
  • wykazuje, na podstawie map tematycznych, że Azja jest kontynentem wielkich geograficznych kontrastów
  • ocenia środowisko przyrodnicze wskazanych obszarów Azji z punktu widzenia życia i działalności człowieka

Chiny

  • lokalizuje na mapie Chiny i ich stolicę,
  • lokalizuje na mapie wybrane obiekty geograficzne: Nizinę Chińską, Tybet, Himalaje, Huang-ho, Jangcy,
  • podaje liczbę ludności Chin,
  • odczytuje, korzystając z mapy, nazwy największych miast Chin,
  • podaje przykłady roślin uprawianych w Chinach,
  • wskazuje na mapie obszary upraw ryżu w Chinach
  • opisuje położenie geograficzne Chin oraz ich stolicy,
  • przedstawia, na podstawie map tematycznych, warunki przyrodnicze obszarów, na których kształtowały się najstarsze azjatyckie cywilizacje,
  • lokalizuje, korzystając z mapy, wskazane obiekty geograficzne:
  • krainy geograficzne,
  • rzeki,
  • miasta,
  • lokalizuje, korzystając z mapy, obszary wydobycia wybranych  surowców mineralnych oraz rejony upraw wybranych roślin
  • przedstawia, korzystając z map tematycznych, zróżnicowanie środowiska przyrodniczego Chin,
  • wyjaśnia, korzystając z map tematycznych, przyczyny zróżnicowania rozmieszczenia ludności na obszarze Chin,
  • wykazuje związek rytmu upraw ryżu z cechami klimatu monsunowego,
  • identyfikuje cechy rolnictwa intensywnego (przy dużym nakładzie pracy ludzi),
  • przedstawia znaczenie Chin w gospodarce światowej
  • wykazuje, na podstawie wykresów i danych liczbowych, przemiany ludnościowe i urbanizacyjne w Chinach,
  • wykazuje związek między zróżnicowaniem warunków środowiska przyrodniczego na obszarze Chin a typem rolnictwa (Chiny Wschodnie, Chiny Zachodnie),
  • wskazuje, korzystając z wykresów i danych liczbowych, zmiany znaczenia Chin w gospodarce światowej
  • ocenia radykalną politykę demograficzną wprowadzoną przez chińskie władze i wymienia przykłady jej konsekwencji,
  • wskazuje przyczyny dynamicznego rozwoju przemysłu w Chinach

Japonia

  • wskazuje na mapie położenie Japonii i jej stolicy,
  • odczytuje, posługując się mapą, nazwy głównych wysp archipelagu japońskiego oraz oblewających go mórz,
  • wymienia klęski żywiołowe nawiedzające Japonię,
  • wymienia nazwy i wskazuje na mapie położenie trzech japońskich miast,
  • podaje przykłady znanych produktów przemysłu japońskiego
  • opisuje cechy położenia geograficznego Japonii oraz jej stolicy,
  • wskazuje na mapie największe wyspy japońskie i podaje ich nazwy,
  • wykazuje na przykładach dostosowanie życia ludności i gospodarki do warunków środowiska przyrodniczego

pojęcia: marikultura

 

  • opisuje kulturę japońską z uwzględnieniem cech narodowych Japończyków i ich znaczenia dla rozwoju gospodarki kraju,
  • podaje przykłady koncernów japońskich, które odgrywają dużą rolę w gospodarce światowej,
  • wykazuje związek występowania wulkanów i trzęsień ziemi z położeniem wysp japońskich na granicy płyt litosfery,
  • wyjaśnia przyczyny występowania tsunami,
  • wyjaśnia przyczyny występowania tajfunów
  • wykazuje znaczenie czynników społeczno-kulturowych w tworzeniu nowoczesnej gospodarki Japonii,
  • wykazuje, korzystając z wykresów i danych liczbowych,  że Japonia jest potęgą gospodarczą świata
  • wykazuje dostosowanie gospodarki Japonii do warunków środowiska przyrodniczego

Indie

  • wskazuje na mapie Indie oraz ich stolicę,
  • wymienia główne rośliny uprawiane w Indiach,
  • podaje przykłady wpływu religii (hinduizmu) na życie mieszkańców Indii
  • opisuje położenie geograficzne Indii oraz ich stolicy,
  • lokalizuje, korzystając z mapy, wskazane obiekty geograficzne:
  • krainy geograficzne,
  • rzeki,
  • miasta,
  • podaje liczbę ludności Indii,
  • opisuje, na czym polega podział kastowy społeczeństwa Indii,
  • podaje przykłady kontrastów gospodarczych Indii,
  • wykazuje związek rytmu upraw i „kultury ryżu” z cechami klimatu monsunowego w Indiach i innych krajach Azji Południowo-Wschodniej
  • charakteryzuje, korzystając z map, krainy geograficzne Indii,
  • opisuje kontrasty społeczne w Indiach,
  • przedstawia tradycyjne i nowoczesne działy przemysłu,
  • wymienia cechy rolnictwa Indii i problemy jego rozwoju,
  • wymienia i lokalizuje na mapie główne obszary rolnicze Indii z uwzględnieniem rodzaju upraw
  • podaje przyczyny i konsekwencje rozwoju wielkich miast,
  • omawia najważniejsze przyczyny hamujące rozwój rolnictwa w Indiach (system dzierżawy, analfabetyzm ludności wiejskiej, wielkość gospodarstw rolnych, ubóstwo ludności wiejskiej)
  • wyjaśnia najważniejsze problemy wynikające z przeludnienia,
  • wykazuje wpływ religii (hinduizmu) na życie mieszkańców i gospodarkę Indii,
  • wyjaśnia przyczyny gwałtownego rozwoju przemysłu high-technology w Indiach

Azja Południowo-Zachodnia

  • lokalizuje, korzystając z mapy, region Bliskiego Wschodu,
  • wskazuje ropę naftową jako główne źródło dochodu większości państw regionu
  • wymienia kraje muzułmańskie Bliskiego Wschodu,
  • omawia, korzystając z mapy, położenie krajów Bliskiego Wschodu,
  • wykazuje wpływ klimatu na cechy rolnictwa i regionu
  • charakteryzuje region Bliskiego Wschodu, uwzględniając:
  • cechy kulturowe,
  • zasoby ropy naftowej,
  • poziom rozwoju gospodarczego,
  • wykazuje wpływ religii (islamu) na życie społeczne i gospodarkę regionu,
  • wymienia sposoby sztucznego nawadniania w krajach regionu
  • wykazuje związek gospodarki państw Bliskiego Wschodu z posiadanymi złożami ropy naftowej
  • wskazuje nowe działy przemysłu i usług, które obecnie rozwijają się w krajach Bliskiego Wschodu

Wybrane regiony świata

Środowisko przyrodnicze Afryki

  • opisuje położenie geograficzne Afryki w stosunku do równika i południka 0°,
  • lokalizuje, korzystając z mapy, wskazane obiekty geograficzne: Kotlinę Konga, Atlas, Kilimandżaro, Nil, Kongo, J. Wiktorii oraz J. Tanganika,
  • lokalizuje, korzystając z mapy, obszary występowania lasu równikowego (w Kotlinie Konga), pustyń (Sahara) oraz sawanny
  • lokalizuje, korzystając z mapy, wskazane obiekty geograficzne:
  • kotliny,
  • wyżyny,
  • góry,
  • rzeki,
  • jeziora,
  • opisuje, korzystając z map tematycznych, cechy środowiska przyrodniczego Afryki
  • wyjaśnia związek występowania stref klimatyczno-roślinno-glebowych w Afryce i ich symetrycznego układu względem równika z położeniem geograficznym tego kontynentu
  • wyjaśnia powstawanie pasatów
  • wyjaśnia przyczyny występowania wulkanów i rowów tektonicznych w Afryce

Strefa Sahelu

  • lokalizuje, korzystając z mapy, strefę Sahelu,
  • wymienia główne zajęcia ludności zamieszkującej region Sahelu
  • opisuje, korzystając z mapy, położenie geograficzne Sahelu,
  • charakteryzuje, na podstawie map tematycznych, środowisko przyrodnicze Sahelu,
  • opisuje życie ludzi i formy gospodarowania w strefie Sahelu,
  • wymienia nazwy roślin żywieniowych uprawianych w strefie Sahelu,
  • ocenia zasoby wodne Sahelu
  • podaje, korzystając z mapy, nazwy państw położonych w strefie Sahelu,
  • wykazuje związek między działalnością człowieka w strefie Sahelu a zmianami zachodzącymi w środowisku przyrodniczym tego regionu,
  • uzasadnia potrzebę racjonalnego gospodarowania zasobami przyrody w środowisku charakteryzującym się poważnymi niedoborami słodkiej wody
  • wykazuje na przykładzie strefy Sahelu związek między formami gospodarowania człowieka a zasobami wodnymi
  • wyjaśnia, na czym polega pustynnienie Sahelu,
  • podaje przykłady konfliktów zbrojnych (plemiennych, międzypaństwowych) i wskazuje obszary ich występowania

Afryka na południe od Sahary

  • opisuje poziom życia ludności w krajach położonych na południe od Sahary
  • wymienia dwa najważniejsze problemy społeczne regionu (problem wyżywienia ludności, występowanie chorób)
  • wymienia najważniejsze problemy demograficzne i gospodarcze państw afrykańskich położonych na południe od Sahary
  • porównuje poziom życia ludności w krajach Afryki położonych na południe od Sahelu,
  • określa związki pomiędzy problemami wyżywienia ludności, występowaniem chorób (m.in. AIDS) a poziomem życia w krajach na południe od Sahary
  • wyjaśnia, dlaczego rolnictwo Afryki nie zaspokaja potrzeb ludności,
  • wykazuje związek podziału politycznego Afryki oraz niektórych problemów społeczno-gospodarczych z przeszłością kolonialną tego kontynentu

Środowisko przyrodnicze Ameryki Północnej i Południowej

  • opisuje położenie Ameryki Północnej i Południowej w stosunku do południka 0°, równika i oceanów,
  • nazywa i wskazuje na mapie wybrane krainy geograficzne obu Ameryk: Andy, Kordyliery, Nizinę Amazonki, Nizinę Zatokową, Równiny Prerii, Wyżynę Brazylijską,
  • nazywa i wskazuje na mapie po dwie największe rzeki Ameryk
  • omawia, korzystając z mapy, położenie geograficzne Ameryki Północnej i Południowej,
  • lokalizuje na mapie wybrane obiekty geograficzne obu Ameryk (krainy geograficzne, rzeki, jeziora),
  • wskazuje obszary występowania wybranych formacji roślinnych
  • charakteryzuje, korzystając z map tematycznych, środowisko przyrodnicze Ameryki Północnej i Południowej,
  • podaje przyczyny występowania wulkanów i trzęsień ziemi na zachodnich wybrzeżach omawianych kontynentów
  • wykazuje związek strefowości roślinnej kontynentu ze strefowością klimatyczną
  • wykazuje, korzystając z map tematycznych, podobieństwa i różnice między środowiskiem przyrodniczym Ameryki Północnej i Południowej
  • wyjaśnia wpływ południkowego układu krain geograficznych na klimat Ameryk

Stany Zjednoczone

  • wskazuje na mapie Stany Zjednoczone i ich stolicę,
  • nazywa i wskazuje na mapie państwa sąsiadujące ze Stanami Zjednoczonymi,
  • wskazuje na mapie wybrane krainy geograficzne, rzeki (przynajmniej trzy), jeziora (cztery),
  • lokalizuje, korzystając z mapy, obszary gęsto zaludnione oraz przynajmniej pięć wielkich miast Stanów Zjednoczonych,
  • podaje główne kierunki migracji do Stanów Zjednoczonych dawniej i współcześnie
  • opisuje, korzystając z mapy, położenie geograficzne Stanów Zjednoczonych oraz ich stolicy,
  • przedstawia, korzystając z wykresów lub danych statystycznych, zróżnicowanie rasowe i etniczne społeczeństwa Stanów Zjednoczonych,
  • przedstawia, korzystając z mapy, rozmieszczenie ludności Stanów Zjednoczonych,
  • lokalizuje, korzystając z mapy, wybrane miasta (w tym wchodzące w skład megalopolis),
  • lokalizuje, korzystając z mapy, główne obszary rolnicze i miejsca występowania wybranych surowców mineralnych oraz największe okręgi przemysłowe,
  • przedstawia cechy przemysłu Stanów Zjednoczonych (masowa produkcja, wysoki poziom techniczny, automatyzacja produkcji),
  • podaje przykład Doliny Krzemowej jako okręgu przemysłowego najnowszej generacji
  • przedstawia cechy miast amerykańskich,
  • wymienia czynniki rozwoju wielkich miast,
  • przedstawia, na podstawie map tematycznych, zróżnicowanie środowiska przyrodniczego Stanów Zjednoczonych i jego wpływ na gospodarkę kraju,
  • wymienia cechy rolnictwa Stanów Zjednoczonych (wielkoobszarowe prywatne gospodarstwa rolne, towarowość rolnictwa, wysoki stopień mechanizacji, ekstensywny sposób gospodarowania, monokultury, specjalizacja gospodarstw rolnych),
  • przedstawia, korzystając z danych statystycznych, rolę Stanów Zjednoczonych w gospodarce światowej,
  • wykazuje rolę przemysłu nowoczesnych technologii w gospodarce kraju
  • wyjaśnia przyczyny zróżnicowania etnicznego i rasowego społeczeństwa Stanów Zjednoczonych,
  • podaje przykłady okręgów przemysłowych najnowszej generacji,
  • wykazuje związki między rozmieszczeniem okręgów przemysłowych a występowaniem surowców mineralnych
  • wyróżnia główne cechy i przyczyny wielokulturowości społeczeństwa Stanów Zjednoczonych,
  • wykazuje rolę imigrantów w rozwoju gospodarczym Stanów Zjednoczonych,
  • wykazuje związki między gospodarką rolną a warunkami środowiska przyrodniczego różnych regionów kraju (z uwzględnieniem cech rolnictwa ekstensywnego)

Brazylia

  • wskazuje na mapie Brazylię i jej stolicę,
  • lokalizuje na mapie obiekty geograficzne Brazylii:
  • krainy geograficzne,
  • rzeki (dwie najdłuższe),
  • wymienia nazwy dwóch roślin plantacyjnych uprawianych w Brazylii,
  • przedstawia warunki życia ludności w dzielnicach nędzy,
  • podaje przykłady działalności gospodarczej w Amazonii
  • opisuje, korzystając z mapy, położenie geograficzne Brazylii oraz jej stolicy,
  • przedstawia pochodzenie ludności Brazylii,
  • podaje przyczynę wzrostu liczby ludności miejskiej Brazylii,
  • identyfikuje konflikt interesów pomiędzy ekologicznymi skutkami wylesiania Amazonii a jej gospodarczym wykorzystaniem
  • określa cechy rozwoju i problemy wielkich miast Brazylii,
  • podaje przykłady wpływu warunków przyrodniczych na gospodarkę kraju
  • wyjaśnia, na przykładzie Brazylii, przyczyny zróżnicowania kulturowego i etnicznego Ameryki Południowej
  • uzasadnia koncentrację ludności i przemysłu na południowo-wschodnim wybrzeżu Brazylii

Związek Australijski

  • wskazuje na mapie Australię i opisuje jej położenie względem zwrotnika Koziorożca,
  • wymienia nazwy i wskazuje na mapie oceany oblewające Australię,
  • lokalizuje na mapie wybrane obiekty geograficzne: Alpy Australijskie, Górę Kościuszki, Murray-Darling, jezioro Eyre,
  • wymienia nazwy charakterystycznych roślin i zwierząt Australii

pojęcia: wody artezyjskie

 

  • omawia, korzystając z mapy, położenie geograficzne Australii oraz jej stolicy,
  • lokalizuje, korzystając z mapy, wybrane obiekty geograficzne Australii (w tym pustynie i baseny artezyjskie, Wielką Rafę Koralową),
  • wymienia przykłady osobliwości flory i fauny Australii,
  • uzasadnia, że Australia jest najbardziej suchym kontynentem świata 
  • przedstawia, korzystając z map, rozmieszczenie upraw i chowu zwierząt,
  • wykazuje związek gospodarki rolnej z występowaniem basenów artezyjskich,
  • wskazuje na mapie obszary występowania wybranych bogactw mineralnych
  • przedstawia wpływ czynników klimatycznych na klimat Australii,
  • wyjaśnia przyczyny suchości klimatu Australii,
  • charakteryzuje, korzystając z map tematycznych, środowisko przyrodnicze Australii,
  • opisuje warunki geologiczne występowania wód artezyjskich,
  • wymienia regiony Australii o najkorzystniejszych warunkach dla rozwoju gospodarczego,
  • wyjaśnia nierównomierne rozmieszczenie ludności Australii
  • wykazuje związek roślinności z warunkami klimatycznymi Australii,
  • wyjaśnia rozmieszczenie obszarów o najkorzystniejszych warunkach dla rozwoju gospodarki kraju,
  • przedstawia cechy rolnictwa ekstensywnego Australii
  • wyjaśnia przyczyny występowania reliktowych gatunków zwierząt w Australii,
  • wyjaśnia pochodzenie polskich nazw na mapie Australii,
  • wykazuje odmienne cechy gospodarki Australii od gospodarki innych krajów wysoko rozwiniętych

Arktyka i Antarktyka

  • lokalizuje na mapie Antarktydę i Arktykę,
  • opisuje warunki klimatyczne obszarów polarnych,
  • podaje przykłady roślin i zwierząt żyjących w Arktyce i Antarktyce
  • omawia, korzystając z mapy,  położenie geograficzne i granice obszarów polarnych,
  • przedstawia cechy środowiska przyrodniczego Arktyki i Antarktyki,
  • podaje przykłady działalności człowieka na obszarach polarnych,
  • podaje przykłady zmian zachodzących w środowisku przyrodniczym obszarów polarnych
  • wyjaśnia związek cech środowiska przyrodniczego obszarów polarnych z ich położeniem wokół biegunów,
  • porównuje status prawny Arktyki i Antarktydy,
  • podaje przyczyny zmian zachodzących w środowisku przyrodniczym obszarów polarnych
  • wykazuje wpływ wzrostu efektu cieplarnianego na:
  • wielkość i grubość pokrywy lodowej obszarów polarnych,
  • zmiany w świecie roślin i zwierząt obszarów polarnych
  • porównuje zmiany zachodzące w środowisku przyrodniczym Arktyki i Antarktyki,
  • wykazuje wpływ zmian zachodzących aktualnie w środowisku przyrodniczym obszarów polarnych na zmiany w skali globalnej

Problemy współczesnego świata

  • podaje przykłady problemów współczesnego świata
  • podaje przykłady problemów współczesnego świata:
  • środowiskowych,
  • społecznych,
  • gospodarczych,
  • politycznych
  • wskazuje miejsca konfliktów zbrojnych na Bliskim Wschodzie
  • uzasadnia, że większość problemów ogólnoświatowych zrodziło się jako problemy lokalne,
  • uzasadnia potrzebę współpracy międzynarodowej w celu łagodzenia problemów światowych
  • wyszukuje w różnych źródłach wiedzy informacji o współczesnych problemach ogólnoświatowych, w tym o aktualnych konfliktach zbrojnych

 

Wiadomości

Kontakt

  • Zespół Szkół nr 16 z Oddziałami Integracyjnymi w Toruniu im. Wandy Szuman
    Zespół Szkół nr 16 w Toruniu, ul. Dziewulskiego 2
  • tel/ fax (56) 648 - 19 - 72, (056) 648-19-68

Galeria zdjęć